محیط زیست  

انواع گونه های پرندگان وخصوصیات آنها(1)

«خانواده قرقاول»

Family phasianidae

قرقاول ها ماكيان‌هايي هستند خشك‌زي با پاهاي بدون پر و اغلب داراي سيخك. بالهاي كوتاه و گردي دارند و پروازشان پرصدا و مستقيم است.قرقاول‌ها معمولا بزرگترند ودم درازتري دارند ، كبك ها و دراج‌ها متوسط و بلدرچين‌ها خيلي كوچك هستند با بدني گردتر و دم خيلي كوتاه ،دربعضي گونه‌ها نروماده همشكل است ، معمولا پرندگاني اجتماعي هستند  از دانه‌هاي غلات ،ميوه‌هاي انگوري ،حشرات ،كرم‌ها وغيره تغذيه مي كنند

كبك دری

Caspian Snowcock

مشخصات

نر 58 سانتي‌متر،ماده 55 سانتيمتر.كبك بسياربزرگي‌ست كه دركوهستان‌هاي مرتفع زندگي مي كند وحتي درزمستان به ندرت تا حد رويش درخت پايين مي آيد .پروبالش بطوركلي خاكستري،باخطوط موج‌دارو رگه‌هاي قهوه‌اي و‌سفيد فراوان است كه درسطح شكمي كمرنگ‌ ترودرپهلوها رگه‌هاي مشخص‌تردارد.دوسوم طول شاهپرهاي نخستين وثانوي بال ازسمت قاعده سفيد رنگ است كه هنگام پروازدرزيربال به صورت نوار پهن ومشخصي ديده ميشود.طرح خاص صورتش كه شامل نوارچشمي وگلوي سفيد،تارك خاكستري وخط خاكستري پررنگ كنار گردن است از فاصله نزديك قابل تشخيص ميباشد.تفاوت پرنده ماده با نردراين است كه درپرنده ماده تضاد نقش و نگارصورت كمتراست و درپاه ها سيخك ندارد.پرنده اي ا‌ست بي نهايت محتاط و اغلب  پس ازاحساس خطرمسافت زيادي پروازميكند.به اندازه سايرماكيان‌ها اجتماعي نيست ،ومعمولا جفت‌جفت ديده ميشود

زيستگاه

پرتگاه‌هاي پرشيب ،كوهسارهاي صخره‌اي وقلل مرتفع با گياهان كم وپراكنده .به ندرت درارتفاع كمتر از ۳۵۰۰ متر ديده مي شود . روي زمين و در بين سنگ‌ها و يا غالبا در لبه صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازد

پراكندگي

کبک دری از پرندگان بومی ایران است ،درگذشته اين پرنده بسيارزيباي ايراني نسبتا فراوان بوده و اما در حال حاضر اين پرنده از گونه‌هايي است كه در معرض خطر انقراض نسل قرار دارد

کبک

Chukar Partridge

مشخصات

پرنده‌اي آشنا و فراوان كه از تيهو كاملا بزرگتر است و به وسيله سطح  پشتي  خاكستري ،گلوي نخودي رنگ با نوارحاشيه‌اي پهن وسياه وباراه‌راه عرضي وخيلي واضح پهلو‌ها مشخص  ميشود.منقاروپاه‌هايش قرمزرنگ است.رنگ خرمايي شاهپرهاي كناري دمش درپروازنمايان مي شود.معمولا جفت جفت يا به صورت دسته‌هاي كوچكي ديده مي شود ،ولي گاهي درزمستان گله‌هاي بزرگي تشكيل مي دهند.هنگام احساس خطر كمتر پروازمي كند وبيشتر به سمت سربالايي كوهستان مي دود.در بهار و تابستان پرنده‌اي پرسر و صدا است

زيستگاه

تقريبا هميشه دردامنه‌ها وشيب‌هاي كوهستاني بازوسنگلاخ يافت مي شود ومعمولا درنواحي پردرخت ديده نمي شود.درنواحي خشك اغلبا صبح زود وياعصردراطراف چشمه‌ها جمع مي شوند.در ميان بوته‌هاي كوتاه بين صخره‌ها آشيانه مي سازد

پراكندگي

كبك پرنده‌اي است بومي ايران و از جمله پرندگاني‌ ست كه به رغم كاهش قابل توجه آنها درطي سال گذشته ،هنوزبه تعداد فراوان درايران زادوولد مي كند ،شايان ذكر است ، اين پرنده از جمله پرندگان حمايت شده است

تیهو

See-see Partridge

مشخصات

يك ماكيان كوچك كه ظاهرا شبيه كبك كوچكي به‌نظر مي آيد  . پرنده نر سطح پشتي  قهوي مايل به خاكي با خطوط ريزموجدارخاكستري دارد.سطح شكمي‌اش به طوركلي قهوه‌اي مايل به صورتي كمرنگ است ودرپهلوها در حدود شش نوار خيلي پهن به رنگ دارچيني پررنگ و سفيد دارد . تاركش   قهوه‌اي  مايل به خاكي وگلو وجلو گردنش خاكستري است.نوار چشمي پهن وسفيدي دارد كه درحد بالاوپايين آن خط سياهي ديده مي شود.پرهاي كناري دمش خرمايي رنگ است،تفاوت پرنده ماده بانــردراين است كه  طرح مشخص سياه وسفيد صورت و پهلوها را ندارد . رفتارش شبيه كبك است و هنگام احساس خطربه جاي پريدن ،مي دود

زيستگاه

مناطق بياباني و نيمه بياباني . تپه و ماهورهاي سنگي و كم ارتفاع . ساحل رودخانه‌ها  و جويبارهاي مناطق خشك و زمين‌هاي سنگلاخ را ترجيح مي دهد . روي زمين آشيانه مي سازد

پراكندگي

تيهو از پرندگان بومي ايران است و ازجمله پرندگاني‌ست كه درحال حاضروبه گزارش  سازمان محيط زيست ايران ازوضعيت مناسب وعادي برخورداراست ، اما آنچه مسلم است اينكه تعداداين پرندگان طي سال‌هاي گذشته تا به امروزبسياركاهش پيدا كرده وبه درستي اين امرنمي تواند بازگو كننده روال عادي زيستي  اين پرنده باشد

دراج

Black Partridge

مشخصات

پرنده نـــر به‌طوركلي سياه است با خال‌ها و راه‌راه عرضي سفيد به ويژه در پهلوها ، تارك و پس گردن  قهوه‌اي ، نوار چشم سياه ،پوش‌پرهاي گوش وگونه سفيد ونيم طوق پهن خرمائي در پس گردن دارد.پرنده ماده به طوكلي قهوه‌اي است باخط وخال سياه ونخودي و يك  لكه بزرگ خرمائي درپس گردن دارد،پرهاي كناري دم درهردو جنس سياه است .معمولا جفت جفت ديده مي شوند . عموما خود را از انظار مخفي  نگاه  مي دارد  و به دشواري مي توان آن را وادار به پرواز كرد

زيستگاه

علفزارهاي ناهموار با بوته‌ها و خاربن‌هاي انبوه به خصوص درنقاطي كه درخت گز مي رويد و مناطق تالابي در بيابان‌ها و يا نواحي خشك . روي زمين و بين گياهان انبوه آشيانه مي سازد.

پراكندگي

دراج ، پرنده‌اي است بومي ايران و از جمله پرندگاني‌ست كه به رغم حمايت‌هاي محيط زيست و شكارممنوع بودن آنها ، طي سال‌هاي گذشته تا به امروز ، تعداد آنها رو به كاهش نهاده است ، اما و با اين اوصاف هنوز به بقاي اين پرنده اميد است

«خانواده دارکوب»

Family Picidae

مشخصات: پرندگانی هستند درخت‌زی با منقاری قوی و نوک‌تیز که با آن تنه درختان را سوراخ می کنند.زبان آنها خیلی دراز است و پاهای قویی دارند که دو انگشت آن در جلو و دو انگشت در عقب قرار دارد . دم آنها محکم است و هنگام بالا رفتن از درخت از آن به عنوان تگیه‌گاه استفاده می کنند.پرندگانی تک‌زی هستند؛ پروازی پرتوان و موجی دارند ، نر و ماده آنها همشکل نیست . بیشتر نرها روی سرشان یک قسمت قرمز رنگ دارند . در سوراخ‌هایی که در تنه درخت ایجاد می کنند آشیانه می سازند . از حشرات ، میوه‌ها و مغز دانه‌ها و شیره درختان تغذیه می کنند

دارکوب راهراه

Wryneck

مشخصات

نروماده همشکل.با اینکه منسوب به دارکوب‌ها است ولی ظاهرورفتارش ببیشترشبیه پرندگان گنجشکسان می باشد . ازفاصله دور بنظر قهوه‌ای مایل به خاکستری یکدست می‌آید ، باسطح شکمی کمرنگتر .ازنزدیک پرو بالش با خطوط موجدار،شبیه شبگردها است .سطح پشتی و دم دراز آن ( که در انتها گرد می باشد )  راهراه  نزدیک بهم خاکستری،قهوه‌ای و نخودی دارد . سطح  شکمی  آن نخودی  رنگ  است  با نقش شطرنجی  قهوه‌ای  مایل  به خاکستری . پاهای آن مانند دیگر دارکوب‌ها دو انگشت درجلو و دو انگشت در عقب دارد . پرهای  تارکش گاهی سیخ می شود . بیشتر از آنکه خودش دیده شود ؛ صدایش به گوش می‌رسد . روی زمین  تغذیه  می کند  و درحالی که دم را بالا نگهداشته است ، جست‌های کوتاه می زند .هم روی شاخه‌ها می نشیند  و همانند دارکوب‌ها  به تنه درخت‌ها می چسبد.پروازش موجی است و بیشتر شبیه چکاوکی با دم بلند بنظر می آید 

زیستگاه

باغ‌ها ، میوه‌زارها ، پارک‌ها و ردیف درخت کنار مزارع . درسوراخ‌های موجود درتنه درختان وشکاف ساختمان ها و امثال آن آشیانه می سازد

پراکندگی

دارکوب راهراه از جمله پرندگانی‌ست که در گذشته نچندان دور ،درتابستان‌ها به تعداد کم دیده می‌شده وبه‌ صورت مهاجر عبوری ازپراکندگی نسبتا فراوانی برخورداربوده ، تقریبا درهمه جای ایران دیده می‌شده ؛اما درحال حاضر اطلاع دقیق و مستندی از تعداد و وضعیت پراکندگی این پرنده در دسترس نیست 

دارکوب سبز

Green Woodpecker

مشخصات

دارکوبی است بزرگ با سطح پشتی سبز تیره ،سطح شکمی سبزمایل به خاکستری کمرنگ وتارک قرمز که دمگاه و قسمت پایین پشت آن زرد رنگ می‌باشد. طرفین سرونوار شاربی خیلی پهنی دارد که وسط آن قرمزمی باشد . پرنده نابالغ کمرنگ‌تر است و به طور مشخص خال‌خال و رهراه است  .اغلب روی زمین می نشیند واز مورچه‌ها تغذیه می کند.با بدنی قائم و به‌طور آهسته روی زمین جست  می‌زند . پروازش  موجی و  پردامنه است و بین هر حرکت بالا رفتن ، بال‌بسته‌روی‌های نسبتا طولانی دارد ( رجوع شود به دارکوب سبزراهراه)

زیستگاه

جنگل‌های برگ‌ریز ، پارک‌ها ، کشتزارها ، زمین‌های غیر محصور با درخت‌های پراکنده . در سوراخ‌هایی که در درختها ایجاد می کند ، آشیانه می سازد

پراکندگی

دارکوب سبز از جمله پرندگان بومی ایران و از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است

دارکوب سبز راهراه

Scaly-bellied Woodpecker

مشخصات

از نظر شکل ظاهری شبیه دارکوب سبز ، ولی اندکی بزرگتر است .سطح پشتی آن سبزرنگ می باشد که در ناحیه دمگاه به زردی می گراید . بال‌هایش قهوه‌ای مایل به زردرنگ ومشخص ،و دم آن دارای راهراه‌ عرضی قهوه‌ای و سفید است . سطح شکمی سفید مایل به سبز با نقوش فلسی سیاهرنگ روی پهلوها و قسمت پایین شکم  می باشد . نوار شاربی سیاه و سفید واضح و نوار چشمی سفید دارد . تارک درپرنده نر قرمزروشن ودرپرنده ماده سیاه است رفتارش شبیه دارکوب سبز است و اغلب روی زمین از مورچه و موریانه تغذیه می کند

زیستگاه

جنگل‌های برگ‌ریز تنک . باغ‌های میوه و مناطق باز با درخت‌های پراکنده تا ارتفاع سه‌هزار متر  در سوراخ تنه درختان آشیانه می‌سازد

دارکوب سیاه

Black Woodpecker

مشخصات

ازهمه دارکوب‌ها بزرگتر و تقریبا به اندازه کلاغ است ،با پروبال سیاه یکدست .تارک پرنده نرقرمزوتقریبا کاکلی است،ولی پرنده ماده فقط یک لکه قرمزدرپشت سر دارد. چشم‌هایش زرد است و منقاری کمرنگ دارد . دارکوب سیاه پروازی آرام و موجی دارد.

زیستگاه

جنگل‌های کهن در نواحی کوهستانی .آشیانه‌اش را که به شکل سوراخی بیضوی و خیلی بزرگ است درتنه درخت ( گاهی در ارتفاع زیاد ) می سازد

پراکندگی

دارکوب سیاه پرنده‌ای‌ست بومی و در گذشته نچندان دور از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده است ، و اما در حال حاضر اطلاع دقیق و مستندی از وضعیت تعداد و پراکندگی آن در دسترس نیست

دارکوب خالدار بزرگ

Great Spotted Woodpecker

مشخصات

خیلی کوچکتر از دارکوب سبز و خیلی بزرگتر از دارکوب کوچک است . به‌وسیله پشت  سیاه  ، پرهای سفید شانه وپوشپرهای زیر دمی قرمز ازدارکوب کوچک تشخیص داده می‌شود (سطح پشتی دارکوب کوچک منظره راهراه عرضی دارد ) روی گونه سفید آن یک نوار عرضی سیاه وممتد دیده می‌شود .سطح شکمی آن سفید یا شیر قهوه‌ای کمرنگ و یکدست است به‌جز بخش عقبی شکم و پوشپرهای زیر دم که قرمز رنگ می باشد .پرنده نریک لکه پس سری به رنگ قرمز دارد ، ولی پرنده نابالغ ( در هر دو جنس ) تمام تارکش قرمز است .دارکوب خالدار خالدار بزرگ پرنده‌ای‌ست که به ندرت بر روی زمین تغذیه می کند .رجوع شود به دارکوب سر سرخ ، دارکوب باغی ، دارکوب بلوچی و دارکوب بال سفید

زیستگاه

بیش از دارکوب سبز به باغ‌ها و درخت‌زارها بستگی نشان می دهد 

پراکندگی

با توجه به این امر که از تعداد و وضعیت پراکندگی امروز آن اطلاع کاملا دقیقی وجود ندارد اما  دارکوب خالدار بزرگ ؛ پرنده‌ای ‌ست بومی ایران و می تواند از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده باشد

«خانواده کوکو»

Family Cuculidae

پرندگانی هستند بیشتردرخت زی که درمناطق قطبی معتدل واستوایی جهان زندگی می کنند.با بدنی نسبتا باریک و دم دراز که شاهپرهای آن از وسط به کنار به تدریج کوتاه تر می شود ،منقاری کلفت و اندکی خمیده به پایین دارند در پای آنها دو انگشت در جلو و دو انگشت در عقب قرار دارد.تک زی وانگلی هستند ودرآشیانه پرندگان دیگر تخمگذاری می کنند.طریقه تولید مثل و زادآوری آنها بسیار جالب و عجیب است. کوکوی ماده درفصل تخم گذاری در آشیانه پرندگان دیگر تخم می گذارد البته نه در آشیانه هر پرنده‌ای .معمولا کوکوی ماده تخم خود را در لانه الیکایی که  پرنده‌ای کوچک و زیباست و همچنین در آشیانه پرندگانی چون سسک نقابدار، پرنده خوش  الحان ، حشره خوار کوچک ، چچک و سینه سرخ می گذارد ولی بیشتردیده شده که تخم گذاری درلانه الیکایی صورت می گیرد  وقتی که پرنده ماده تخم خود را در لانه یکی از این پرنده ها گذاشت،به طورغریزی یک یا چند تخم پرنده میزبان راازلانه بیرون می اندازد . کوکو در هر آشیانه فقط یک تخم می‌گذارد. پرنده میزبان نیز روی تخم‌ها می خوابد وآنها را به جوجه تبدیل می کند. اگر جوجه کوکو زودتر از بقیه به دنیا بیاید ، با وجودی که حتی ده ساعت هم ازعمرش نگذشته ،به طور غریزی بقیه تخم‌ها را از لانه بیرون می اندازد . اگر هم دیرتر به دنیا بیاید ، به دلیل جثه  بزرگ  و  قویترش در هنگام غذا گرفتن از مادرخوانده بهتر عمل می کند ، در نتیجه با خوردن غذای بیشتر،  پرقدرت و بزرگتر شده و با تحت فشار قرار دادن جوجه‌های ضعیف دیگر یا همان جا آنها را می کشد و یا از لانه بیرون می اندازد  بدین ترتیب تنها خودش در لانه باقی می ماند و به رشد خود ادامه می دهد . نروماده آنها هم شکل است (به جز کوکوی آسیایی ، که از جمله پرندگان ایران به شمار نمی رود ) .  از حشرات ، حلزون ها ،  بی مهرگان  کوچک  و میوه تغذیه می کنند.کوکوها در ایران سه گونه هستند که عبارت از کوکو، کوکوی خالدارو کوکوی تاجدار.پراکنش کوکو در شمال و شمال غرب ایران است ،کوکوی خالدار درغرب ایران تا فارس تولید مثل می کند و کوکوی تاجدار در جنوب شرقی ایران زاداوری می نماید

کوکو

Cuckoo

مشخصات

دم درازوبالهای نسبتا نوک تیزدارد ،درپروازگاهی با قرقی(که بالهای پهن و گرد دارد)اشتباه می شود.صدای خیلی مشخصی دارد ، سطح پشتی و گلویش خاکستری مایل به آبی ست و سطح شکمی آن راهراه عرضی خاکستری پررنگ دارد . دمش دراز ، خاکستری رنگ و در انتها گرد است .روی دم خالهای سفید داردو حاشیه انتهایی آن نیز سفید است . پاهایش زردرنگ می باشد . پرنده نابالغ دارای پر وبالی متغیر است ،سطح پشتی آن یا قهوه ای مایل به قرمزبا راهراه عرضی فراوان (تا حدی شبیه دلیجه ماده)،یا قهوه ای خاکستری با  راهراه عرضی کمرنگ . هر دو شکل مزبور سطح شکمی سفید نخودی راهراه و در پس  گردن یک لکه سفید  دارند . بعضی ازکوکوهای ماده گاهی خرمایی رنگ بوده،به نابالغ های قهوه ای مایل به قرمزشباهت دارند .پروازاین پرنده مستقیم است و قبل از فرود آمدن بالبازروی می کند . این پرنده در خارج از فصل زاد وولد تک  زی ست

زیستگاه

در حاشیه جنگل ها ، بوته زارهای غیر محصور و همچنین مناطق بی درخت و گاهی در زمینهای باز مرتفع دیده می شود . معمولا چند نر با یک ماده جفت گیری می کنند .درلانه پرندگان دیگرتخمگذاری می کند وغالبا هر پرنده فقط انگل یک گونه می شود و در هر لانه تنها یک تخم می گذارد

پراکندگی

كوكو پرنده‌اي است كه تابستانها براي زادوولد فراوان است و به صورت مهاجر عبوری نیز دیده می شود

کوکوی خالدار

Great Spotted Cucoo

مشخصات

نشانه های تشخیص آن عبارتند از کاکل مشخص ، دم دراز با کناره های سفید که شاهپرهای آن از وسط به کنار به تدریج کوتاهتر می شود و سطح پشتی قهوه ای پر از لکه های سفید . سطح شکمی و طرفین سر آن سفید  کرمی  و گلویش زرد رنگ است . حلقه چشمی آن به رنگ نارنجی روشن است ، پرنده نابالغ سر تقریبا  سیاه  و بدون کاکل دارد و شاهپرهای نخستین آن بلوطی پررنگ است ، این پرنده در فصل زادآوری خیلی پر سر وصدا و خودنماست و اغلب روی پرچین ها می نشیند ، از لحاظ رفتار گاهی شبیه " زاغی " ست .پروازش نسبتا پرتوان ومستقیم است  همچون کوکی تاجدار پرنده ای ست اجتماعی

زیستگاه

درحاشیه یا فضاهای باز وسط جنگل ، باغات زیتون و دشته های پر بوته و کم درخت دیده می شود.از نظر لانه سازی ، انگل پرندگان دیگر بوده ، معمولا در آشیانه پرندگان خانواده کلاغ ( به خصوص زاغی ) تخم گذاری می کند و غالبا در یک آشیانه چند تخم می گذارد

پراکندگی

کوکوی خالدارپرنده‌اي است كه تابستانهابه تعداد کمی دیده میشود وازجمله پرندگان كمياب ايران محسوب ميشود

کوکوی تاجدار

Pied Crested Coukoo

مشخصات

سطح پشتی ، تارک و کاکل افشان سیاه رنگ با جلای سبز دارد و سطح شکمی آن سفید است ، دمش خیلی دراز ، پهن و در انتها گرد می باشد و شاهپرهای آن نوک سفید مشخصی دارند.

بالهایش قهوه ای مایل به سیاه است با نوار پهن سفید که در پرواز به خوبی نمایان می شود . به صورت دسته های  کوچک  و پر سر و صدا از درختی به درخت دیگر می روند ولی اغلب برای تغذیه روی زمین می نشینند

زیستگاه

جنگل های تنک ، مناطق باز یا شیبدار ، دشتهایی که در آنها آکاسیا یا بوته های خاردار می روید.درآشیانه گونه های مختلفی از پرندگان تخم می گذارد به خصوص درآشیانه لیکو

پراکندگی

تابستانها به تعداد کم در جنوب شرقی بلوچستان زادوولد می کرده است

«خانواده زنبور خور»

Family Meropidae

پرندگانی هستند اجتماعی ورنگارنگ ،با بدنی باریک،بالهای دراز ونوک تیزو دم بلند که اغلب جفت وسطی شاهپرهای آن درازاست ،منقاری دراز،نسبتا بارک واندکی خمیده دارند ،نروماده آنها همشکل است ،درسوراخ ها آشیانه می سازند و از حشراتی که در هوا می گیرند ، تغذیه می کنند که اغلب زنبور یا انواع مشابه آرا شامل می گردند

زنبورخورکوچک

Little Green Bee-eater

مشخصات

ازهمه زنبور خورها کوچکتراست وبه وسیله پروبال سبز،خط چشمی سیاه ،طوق سینه‌ای سیاه وگلوی آبی به آسانی شناخته می شود.تارک آن گاهی اثری ازرنگ نارنجی دارد وزیر بالهایش مسی رنگ است . کمتر از سایر زنبورخورها اجتماعی ست و گاهی جفت جفت دیده می شوند

زیستگاه

درخت زارها ، زمینهای مزروعی ، بیشه های گز ، باغها و امثال آن در نقاط خشک زنبورخوركوچك از جمله پرندگان بومی ایران و نسبتا فراوان است

زنبورخورمعمولی

Bee-eater

مشخصات

زنبور خور معمولی پرنده ای‌ست رنگارنگ با منقار دراز خمیده و دو شاهپر خیلی درازوسط دم که حتی از فاصله دور هم به آسانی تشخیص داده می شود . هر دوجنس آن سطح پشتی بلوطی و زرد،شاهپرهای نخستین ،دم و سطح شکمی سبز مایل به آبی و گلوی زرد درخشان را دارا هستند ، پرنده نابالغ شاهپرهای دراز وسط دم را ندارد . پرنده ای ست اجتماعی ، اغلب روی سیم های برق و تلگراف می‌نشینند ، پروازشان زیبا و توام با بالباز روی های چرخشی ست که در این حالت بالها را افقی و در امتداد بدن نگه می دارند

زیستگاه

فضاهای بازپربوته وکم درخت،تیرهای تلگراف و امثال آن را ترجیح می دهند . زنبورخورمعمولي درسوراخ هایی که دردیواره ساحلی رودخانه ها،گودال های شنی و بریدگیهای زمین وگاهی حتی درزمین هموار ایجاد می کند و به‌طوردسته جمعی زندگی و زاد و ولد می کند

زنبور خور گلو خرمایی

Blue-cheeked Bee-eater

مشخصات

اندکی بزرگتر از " زنبور خور معمولی " است و به وسیله سطح پشتی  ، پایین سینه و شکم سبز یکدست و نداشتن نوار سیاه در پایین گلو از آن مشخص می شود . گونه های آبی رنگش فقط ازفاصله نزدیک قابل تشخیص است .سطح زیرین بالهایش تقریبا خرمایی رنگ و شاهپرهای وسطی دم آن بلندتر از زنبور خور معمولی ست ،رفتارش شبیه به زنبورخورمعمولی می باشد 

زیستگاه

دشت های باز ،زمینهای زراعتی و آبیاری شده و تالابها.به طور دسته جمعی درسوراخ دیوار ساحلی رودخانه ها ، تپه ها و گودالها آشیانه می سازد

پراکندگی

تابستانها درجنوب ایران(جزاير قلمرواستان هرمزگان،جزيره فرور بزرگ كه درفاصله سي وشش مايلي شهر ابوموسي و درفاصله حدود صد و چهل و يك مايلي ازبندرعباس قراردارد) زیاد است.زنبور خور گلو خرمايي از جمله پرندگاني است كه در شمال ایران به تعداد نسبتا فراوان زادوولد می کند و نیز به صورت مهاجر عبوری ، زیاد دیده می شود

«خانواده گلاریول»

Family Glareolidae

دودوک

Cream-Coloured Courser

مشخصات

ولی در حال پرواز بزرگتر بنظرمی آید.نر و ماده  همشکل ،  پرنده ای  ست لاغر و به  رنگ خاکی با  پاهای دراز کرم رنگ و منقار نوک تیز و خمیده که شاهپرهای نخستین و سطح زیرین بالهایش سیاه و خیلی مشخص می باشد ، یک نوار پهن و سیاه و سفید از ناحیه چشم شروع شده و قوس مانند تا پس گردن خاکستری رنگش ادامه پیدا می کند . رفتارش شبیه سلیم هاست ؛ بدین ترتیب که سریع می دود و دفعتا در حالی که قوز کرده است بی حرکت برجای می ماند تاجلب توجه نکند،پروازش سریع وبا بال زدن های منظم همراه است .از گلاریول ها بوسیله ظاهرکمرنگ‌تر،پاهای تقریبا سفید و دراز ، نوار چشمی واضح و دم کوتاه و گرد تشخیص داده می شود

زیستگاه

بیابانهای ماسه ای هموار و مناطق نیمه بیابانی و کم گیاه

پراکندگی

دودك ازجمله پرندگان نیمه مهاجری‌ست که درگذشته ازپراکندگی نسبتا فراوانی  برخوردار بوده است  وضعيت كنوني اين پرنده از طرف سازمان محيط زيست ايران عادي اعلام شده است ،اما اطلاع دقيق ودرستي از وضعيت كلي اين پرنده در دست نيست

گلاریول بال سرخ

Pratincole

مشخصات

نر و ماده همشکل ، گلاريول بال سرخ ،  بالهای دراز ، نوک تیز و تیره رنگ ،دم سیاه دوشاخه یا قاعده  سفید و پاهای سیاه دارد،منقارش کوتاه واندکی خمیده است ،درسطح پشتی قهوه ای زیتونی ودرسطح شکمی  نخودی رنگ می باشد ، شکمش سفید است و گلویی کرم رنگ با خط حاشیه ای سیاه دارد ، این خط حاشیه ای در پر وبال زمستانی زیاد واضح نیست .پرنده نابالغ یک نوارعرضی سینه ای پهن مرکب ازرگه رگه قهوه ای دارد. پروازگلاريول بال سرخ ، سریع و به شیوه پرستوهای دریایی ست ، هنگام برخاستن و یا فرود  آمدن  زیر بغلهای بلوطی رنگش دیده می شود ، ولی این قسمت معمولا در پروازسیاه  بنظرمی رسد ،نیمه خارجی  سطح  پشتی بالهایش تیره تر از نیمه داخلی ست . به صورت گله های بزرگ و پر سروصدا درحال پرواز به  شکار چشرات می پردازند . پرنده ای ست اجتماعی و اغلب در نور کم مانند صبح خیلی زود و غروب فعالیت می کند

زیستگاه

زمین های گلی با رویش گیاهی کوتاه ، باتلاقها و دشت های وسیع و اغلب نزدیک آب . اغلب به‌طور دسته جمعی زاد و ولد می کنند

پراکندگی

گلاریول بال سرخ ازجمله پرندگانی‌ست که درگذشته نچندان دور،تابستانها از پراکندگی فراوانی برخوردار بوده ولی در حال حاضراطلاع دقيقي از تعداد و وضعيت پراكندگي اين پرنده در دست نيست

گلاریول بال سیاه

Black-winged Pratincole

مشخصات

نر و ماده همشکل . از آنجا که دیدن پرهای سیاه زیر بغل گلاريول بال سياه فقط هنگام برخاستن وفرود میسر است ، تشخیص آن از گلاریول بال سرخ بسیار دشوار است .سطح پشتی و بال هایش تقریبا به طور یکدست تیره و شاه پرهای ثانویه حاشیه سفید ندارد.دراین پرنده نیز مانند گلاریول بال سرخ هنگام پرواز ناحیه زیربغل سیاه بنظرمی رسد .رفتار،صدا و زیستگاه گلاريول بال سياه شبیه گلاریول بال سرخ است

پراکندگی

گلاريول بال سياه از دسته پرندگانی‌ست که به صورت مهاجر عبوری در شمال غرب ایران به ندرت دیده می‌شود کمتر گزارش قابل اطمینانی در این مورد در دست است

«خانواده کوکر»

Family Pteroclididae

پرندگانی کبوتر مانند ،پرجثه و خشک‌زی هستند ، با بالها و دم دراز و نوک‌تیز و پاه‌های کوتاه پردار، پرواز آنها سریع ومستقیم است ،مانند کبوتر‌ها راه می روند .زیستگاه آنها معمولابیابان وزمین‌های لم یزرع است ، رنگ پر و بالشان بیشتر خاکی و با زیستگاه آنان مطابقت دارد ، نر و ماده آنها همشکل نیست ، پرندگانی اجتماعی هستند و گاهی گله‌های بسیار بزرگ را تشکیل می دهند ،معمولاروزها درساعت معینی گله‌های آنها جهت نوشیدن آب مسافت زیادی را طی می کنند ، روی زمین آشیانه می سازند و از دانه‌ها ، میوه‌های سته ، جوانه گیاهان و حشرات کوچک تغذیه می کنند

کوکر راهراه

Lichtenstein’s Sandgrouse

 مشخصات

شاهپرهای دم آن درازنیست،كوكرراهراه نر؛پیشانی سیاه وسفید دارد ویک نوار پهن به رنگ  زرد  اخرایی روی سینه‌اش ديده می شود که در حد بالا و پایین حاشیه سیاه دارد و از وسط نیز با خط عرضی سیاه به دو قسمت تقسیم شده است . بقیه پر وبالش قهوه ای خاکی ست با راهراه عرضی باریک ، نزدیک به هم و به رنگ فقوه ای سیر.كوكرراهرا ماده ؛ قهوه ای مایل به خاکستری و سراسر بدنش خال خال وراهراه است.معمولا جفت جفت و یا بصورت دسته های کوچک دیده می شود.اغلب پس ازتاریک شدن هوا برای نوشیدن آب می آید.

زیستگاه

مناطق خشک ولی نه بیابان های برهنه،مناطقی با درختان به خصوص ازجنس آکاسیا راترجیح می دهد

روی زمین و اغلب زیر بوته ها آشیانه می سازد

پراکندگی

کوکرراه راه از چمله پرندگان بومی ایران و از پراكندگي نسبتا فراواني برخوردار است

کوکرشکم سیاه

Black-bellied Sandgrouse

مشخصات

کوکر شکم سیاه از سایر کوکرها بزرگتر و پرجثه تر است . حتی از فاصله دور به کمک دم جمع و جورتر و شکم سیاه خیلی مشخص ، شناخته می شود . نشانه های تشخیص پرنده ، عبارتست  از سر خاکستری  مایل به نخودی،سطح پشتی تقریبا خاکستری با خال های نارنجی ، پوش  پرهای  بال  و شاهپرهای ثانویه  نارنجی  رنگ ،گلوی بلوطی با لکه سیاه در قسمت پایین گلو و سینه خاکستری مایل به صورتی با طوق سیاه سینه ای ،پرنده ماده  خاکی رنگ است و در روی سر و سطح پشتی خالهای فراوان دارد.گلویش زرد رنگ می باشد  و سینه  اخرایی رنگ آن پر از خالهای سیاه است ، که در قسمت پایین به یک طوق سیاه ختم می شود

زیستگاه

در مناطق نیمه بیابانی و زمینهای ناهموار سنگلاخ دیده می شود . روی زمین آشیانه می سازد

پراکندگی

كوكر شكم سياه از جمله پرندگان بومي ايران وروزگاري ازپراكندگي فراواني برخوردار بوده است ولی درحال حاضر اطلاع دقيق ومستندی ازوضعيت تعداد و پراكندگي آن در دست نيست

کوکرشکم سفید

Pin-tailed Sandgrouse

مشخصات

درحالت نشسته منطره کبک کمرنگی را دارد که چمباتمه زده است ولی به وسیله پرهای میانی دمش که نوک تیزودرازهستند به آسانی تشخیص داده میشود.كوكرشكم سفيد درپروازظاهرا بی گردن بنظرمی آید ونشانه های دیگر تشخیص آن دراین حالت عبارتست ازبالهای  دراز و نوک تیز و سفیدی  شکم  وسطح زیرین بالها ،پرنده نردرپروبال زادوولد سطح پشتی قهوه ای مایل به خاکستری دارد که پرازخال های مشخص زرد لیمویی ست،پوش پرهای بال بلوطی،تارک خاکستری،صورت زرد نارنجی ،گلووچانه سیاه وبالاخره نوارسینه ای پهن بلوطی رنگ دارد . كوكر شكم سفيد ماده ؛ سطح پشتی زردرنگ با راهراه عرضی ظریف برنگ های سیاه ارغوانی دارد.گلو و سطح شکمی آن سفید است با دو یا سه نوار باریک سیاه درناحیه سینه .كوكرشكم سفيد نر؛درزمستان به ماده شباهت پیدا می کند ولی راهراه ارغوانی سطح پشتی را ندارد ، پرواز این پرنده سریع وشبیه پرواز سلیم طلایی ست ،اغلب به صورت گله های بزرگ دیده می شود که ضمن پرواز دسته های کوچکی از آنها جدا می شود 

زیستگاه

در دشت های خشک و پر گرد و غبار ، فلات های مرتفع و سنگلاخ و زمین های گلی خشک شده دیده می شود . روی زمین آشیانه می سازد 

پراکندگی

كوكر شكم سفيد از جمله پرندگان بومي ايران و در ۱۵ سال گذشته ازپراكندگي فراواني برخوردار بوده است و اما در حال حاضر به رغم كاهش چشم‌گير اين پرنده ، از وضعيت تعداد وپراكندگي آنها اطلاع دقيق  مستندي در دست نيست

«خانواده کبوتر»

Family Columbidae

پرندگانی هستند نسبتا پر جثه و تند پرواز با بال‌های نوک‌تیز و دم نسبتا بلند که اغلب طرح خاصی دارد.سری کوچک و گردنی نسبتا کوتاه دارند ، روی زمین یا درخت زندگی می کنند. در خارج از فصل زادوولد به طور دسته‌جمعی دیده می شوند ، پروازی قوی و سریع دارند.نر و ماده آنها همشکل است روی درخت و یا سوراخ‌ها آشیانه می سازند.جوجه‌های خود را در ابتدا از ( شیر) غدد چینه دان خود تغذیه می نمایند.از دانه‌ها و میوه‌ها تغذیه می کنند ، بعضی از گونه‌های حشرات ، کرم‌ها و حلزون‌ها را نیز می خورند.

کبوترجنگلی

Wood Pigeon

مشخصات

از سایر کبوترها بزرگتر است ، گردنش شرابی رنگ با جلای سبز و ارغوانی که در هر طرف آن یک لکه سفید دارد و در پرواز نوار پهن سفیدی روی بال‌های آن مشاهده می شود . پرنده نابالغ ، نشانه‌های گردن را ندارد  . كبوتر جنگلي غالبا در زمستان به صورت  گله‌های  بزرگ  دیده  می‌شود  و اغلب با  فاخته‌ها  همراه است . وقتی احساس خطر می کند ، با صدای شدید و ناگهانی از درخت پر می کشد  

زیستگاه

کبوترجنگلی ازجمله پرندگانی‌ست که معمولادرمناطق بدون درخت یافت نمی شود.معمولاروی درخت‌ها، پرچین‌ها و لانه‌های متروک آشیانه می سازد

پراکندگی

زمستان‌ها نسبتا زیاد بوده و به تعداد نسبتا فراوان در ایران زادوولد می کرده است.  در گذشته نه چندان دور تقریبا همه جا حتی در شهرها هم دیده می شد و اما در حال حاضر جمعیت آنها رو به کاهش نهاده به گونه‌ای که اطلاعی دقیق و مستندی از وضعیت تعداد و پراکندگی آن در دست نیست 

فاخته

Stock Dove

مشخصات

از کبوتر جنگلی نسبتا کوچک‌تر و تیره‌تر است ، در حال پرواز و یا در حالت نشسته به خاطر نداشتن سفیدی روی بالها و گردن به آسانی از آن تشخیص داده می شود ، رنگ خاکستری سطح پشتی فاخته بیشتر به رنگ آبی متمایل است ، در کنار گردن لکه‌هايی با جلای سبز و دونوار باریک سیاه رنگ کوتاه ومقطع دارد.پرنده نابالغ فاقد لکه سبزروی گردن است.رفتار فاخته ،شبیه به  کبوترجنگلی است وغالبا درزمستان با آن دیده می شود ولی کمترازکبوتر جنگلی اجتماعی می باشد وپروازش تیز وسریع‌تراست ،( کبوتر چاهی) دارای دمگاه سفید ومشخص با دو نوار بالی خیلی پهن و سیاه رنگ است

زیستگاه

مانند کبوترجنگلی ولی پارک‌های وسیع‌ترو با درخت‌های کهن را ترجیح می دهد ،همچنین  روی  صخره‌های مشرف به دریا ، تپه‌های شنی وغیره دیده می شود.درسوراخ تنه درختان کهن ،شکاف صخره‌ها،سوراخ‌های زمین و یا درساختمان‌ها آشیانه می سازد

پراکندگی

فاخته از جمله پرندگانی است که زمستان‌ها از پراکندگی فراوانی برخوردار است  وبه تعداد نسبتا فراوان درایران زادوولد می کند

فاخته خاوری

Eastern Stock Dove

مشخصات

خیلی شبیه فاخته ولی کوچک‌ترازآن است،رنگ سرش متمایل به شرابی (نه خاکستری خالص مانندفاخته) جلای گردنش سبز)نه ارغوانی )ونوارکمرنگ روی دم آن خیلی واضح‌تراست.رفتاروصدایش شبیه فاخته می باشد 

زیستگاه

فضاهای باز ، با درختان پراکنده در نواحی کوهستانی ، شیب‌های سنگی ، کوهستان ، سواحل سنگی یا رسی رودخانه‌ها . در سوراخ تنه درختان و یا بین سنگ‌ها آشیانه می سازد

پراکندگی

به درستی وضعیت فاخته خاوري معلوم نیست ، احتمالا به تعداد کم در کوه‌های شمال خراسان زاد و ولد می‌کند ، از سیستان گزارش شده است

کبوترچاهی

Rock Dove

مشخصات

این پرنده جد کبوتر اهلی است ، از فاخته و کبوتر جنگلی به وسیله دمگاه تقریبا سفید ، دو نوار پهن  و سیاه  روی شاهپرهای ثانویه و سفیدی سطح زیرین بال‌ها مشخص می شود . دمش یک نوار انتهایی سیاه رنگ دارد ومعمولا قسمتی از پرهای خارجی دم آن سفید است . پروبال این پرنده خاکستری مایل به آبی و در ناحیه  پشت  کمرنگ‌تر است . درطرفین گردن جلای سبز و بنفش دارد ، پروازش از کبوتر جنگلی سریع‌تر است و معمولا در ارتفاع کم پرواز می کند

زیستگاه

معمولا دراطراف صخره‌های مشرف به دریا ،پرتگاه‌های کوهستان دیده می شود،آشیانه خود را در شکاف سنگ‌ها و غارها می سازد ، کبوتر‌های اهلی در شهرها و مزارع فراوان هستند و در ساختمان‌ها آشیانه می‌کنند

پراکندگی

كبوتر چاهي از جمله پرندگان بومي ايران و از پراكندگي خيلي زيادي برخوردار است

«خانواده شاهين»

Family Falconidae

يك خانواده خيلي مشخص از شكاريان روز كه داراي بال‌هاي دراز ، نوك‌تيز و داس شكل و دم نسبتا دراز هستند . منقار آنها كوتاه و قلاب‌ مانند است با نيم نوك بالايي دندانه‌دار و پاهاي آنها انگشتاني دراز با چنگال‌هاي قوي وقلاب مانند دارد پروازي سريع و عالي دارند كه شامل بال‌زدن‌هاي تند و بالبازروي است كمتر بالباز اوج مي‌گيرند ، معمولا طعمه‌ را با پا مي گيرند و با منقار ، گردن آن را از سمت پشت جدا مي كنند . اغلب شكار خود را با يك پا نگهميدارند . نــر و ماده آنها معمولا همشكل است ولي ماده‌ها بزرگترند روي درخت ، صخره‌ها و يا روي زمين آشيانه مي‌كنند  و معمولا تك‌زي هستند غذاي آنها شامل پستاندارن ، پرندگان ، جوندگان ، دوزيستان ، سخت‌پوستان ،حشرات ، نرم‌تنان و لاشه حيوانات است

بالابان

Saker

مشخصات

نشانه‌هاي تشخيص بالابان از بحري عبارت است ازسطح پشتي وبال‌هاي قهوه‌اي خاكي (نه كبود ) كه حاشيه پرهاي آن نخودي رنگ است . تارك و پس گردن سفيد با رگه‌رگه قهوه‌اي پر رنگ ،نوارشاربي باريك وغيـرمشخص دارد،سطح شكمي آن سفيدرنگ و به مقداركم خال‌خال يا رگه‌رگه است (راهراه عرضي ندارد).بالهايش پهن‌ترازبال‌هاي بحري مي باشد.دمش قهوه‌اي پررنگ است با راهراه عرضي سفيد . خطوط و رگه‌هاي تارك وسطح شكمي پرنده نابالغ درمقايسه با پرنده بالغ،بيشتروبهم نزديك‌تراست،به‌ خصوص درپهلوها . بالابان پرنده‌اي است بسيارجسورودرند ه‌ خوكه به حيوانات خيلي بزرگترازخود حمله‌ورمي شود.غالبا درقوش‌بازي مورد استفاده قرارمي گيرد 

زيستگاه

دشت‌هاي وسيع ، بيابان‌ها ومناطق نيمه‌بياباني.آشيانه خود رامعمولا برروي درخت‌هاي بلند وگاهي دربين تخته‌ سنگ‌ها مي سازد 

پراکندگی

در گذشته نه چندان دورفراوان بوده است،بالابان درايران وبه نسبتا معمول زادوولد مي كرده است و اما در حال حاضر ازجمله پرندگاني است كه درمعرض انقراض نسل قراردارد

لاچین

Lanner Falcon

مشخصات

مانند بحري ولي كمرنگ‌ترازآن است،ازفاصله نزديك به وسيله تارك خاكي يا نخودي ، نوارشاربي كوچك ( نه پهن وگردمانند بحري)،پوشپرهاي گوش تقريبا سفيد وسطح شكمي نسبتا سفيد وكم لكه(بدون راهراه عرضي)مشخص مي شود.لاچین نابالغ درسطح پشتي پررنگ‌تراز پرنده بالغ ودرسطح شكمي پرلكه‌ترازآن است.در مقايسه با بحري پرنده‌هاي كوچكتررا شكار مي كند ،درپروازبدنش باريك‌تربنظرمي رسد وسرعت كمتري دارد

زيستگاه

صخره‌هاي مرتفع ، خرابه‌ها ، دامنه‌ كوهستان‌هاي سنگي تا دشت‌هاي سنگلاخ و نيمه‌بياباني بين صخره‌ها و گاهي روي درختان آشيانه مي سازد 

پراكندگي

به تعداد  كم در جزاير كوچك سنگي درياچه اروميه زادوولد مي كرده است و ظاهرا لاچین پرنده‌ای است که بومي اين ناحيه از پهنه خاك ايران زمين است و اما در حال حاضر وبنا برگزارش سازمان محيط زيست ايران ، از جمله پرندگانی است که در معرض خطــر انقراض نسل قرار دارد

بحری

Peregrine Falcon

مشخصات

اين پرنده به وسيله بال‌هاي دراز و نوك‌تيز و دمي كه به تدريج به سمت انتها كم‌عرض‌ترميشود،پرواز سريع و كبوتر‌وار با بال‌زدن‌هاي كم دامنه‌تر ، توام با بالبازروي‌هاي طولاني مشخص ميشود.همچنين با جثه‌اي در حال كلاغ و در حالت نشسته ازروي سبيل‌هاي پهن وسياهش تشخيص داده ميشود.پرنده نــرتارك نسبتا سياه وسطح پشتي خاكستري سربي دارد ، سطح شكمي آن سفيد مايل به نخودي است،با راهراه عرضي سياه وباريك.پرنده ماده به‌طور قابل ملاحضه‌اي بزرگترواغلب پررنگ‌تراست.سطح پشتي درپرنده نابالغ قهوه‌اي پررنگ و سطح شكمي نخودي رنگ ورگه‌رگه مي باشد(راه‌راه عرضي ندارد).درهنگام شكاربا بال‌هاي  تقريبا بسته ،با سرعتي سرسام‌آوروبطور عمودي برسرطعمه فرود مي‌آيد.غذاي عمده آن پرندگان تا حد كبوتروكوكروامثال آن است 

زيستگاه

مناطق باز،كوهستان‌ها وصخره‌هاي مرتفع .زمستان‌ها درنواحي باتلاقي نيزديده مي شود

روي پرتگاه‌هاي پرشيب ، كمركش كوه‌ها و گاهي روي ساختمان ها آشيانه مي سازد 

پراكندگي

بحری از جمله پرندگانی است که درگذشته درايران ودرفصل زمستان‌ فراوان بوده است واما درحال حاضر با اينكه از جمله پرندگان و گونه‌هايي‌ست كه در دنيا داراي ارزش بالايي‌ست ، درمعرض خطرانقراض نسل قرارگرفته است.شايان ذكراست بحري به تعداد خيلي كم در ايران زادوولد مي كند 

شاهین

Barbary Falcon

مشخصات

شبيه بحري ، ولي سطح پشتي اين پرنده بيشتر قهوه‌اي و كمتر خاكستري است و در سطح شكمي راهراه عرضي كمتري دارد كه در ناحيه سينه بيشتر رگه‌رگه است و اثري از راهراه عرضي  مشهود  نيست  تارك آن  خرمايي است ( نه خاكستري پررنگ مانند بحري ) ، از بالابان به وسيله سطح پشتي پررنگ‌تر و سبيل‌هاي  گرد  قهوه‌اي مايل به سياه مشخص مي شود ، رفتار شاهين شبيه بحري است 

زيستگاه

تپه و ماهورها و نواحي كوهستاني در نقاط خشك و نيمه خشك . در زمستان به دشت كوچ مي كند.معمولا روي لبه صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازد.

پراكندگی

شاهين پرنده‌اي است بومي ايران و امروز به تعداد خيلي كم ديده مي شود ، شايان ذكر است ، اين پرنده باشكوه ايراني در معرض خطر انقراض نسل قرار دارد

لیل

Hobby

مشخصات

اين پرنده هواگردترين نوع شاهين‌ها است ، با پروازي سريع مانند بحري ، ولي بال‌هايش درازتر و دمش كوتاه‌تر بنظرمي رسد( مثل يك پرستوي بزرگ).چلچله،چكاوك وامثال اينها  را  شكار مي كند و بخصوص هنگام غروب از حشرات در حال پرواز تغذيه مي كند ، وقتي نشسته است ، بنظر باريك و جمع‌وجور مي آيد . ران‌ها و زير دم آن بلوطي رنگ است . سبيل‌هاي نوك‌تيزش از سبيل‌هاي بحري باريك‌تر است و سطح شكمي آن  راهراه طولي نزديك به هم دارد ( نه راهراه عرضي )پرنده نابالغ ئرسطح پشتي به رنگ قهوه‌اي مايل به سياه ودرسطح شكمي داراي راهراه طولي نزديك به هم است و فاقد رنگ بلوطي روي ران‌ها و زير دم مي باشد تفاوت‌هاي اين پرنده با دليجه عبارت است ازبالهاي درازتر،باريك‌تروعقب كشيده‌تر،نوارشاربي ورنگ بلوطي روي ران‌هاو زير دم 

زيستگاه

مناطق باز با درختان پراكنده و بيشه‌ها و داخل شهرها بالاي درخت و بر روي لانه‌هاي متروك پرندگان خانواده كلاغ ، آشيانه مي سازد

پراكندگی

لیل پرنده ای است که در گذشته نچندان دوروتابستان‌ها فراوان بوده است واما درحال حاضراطلاع دقيق و مستندي از وضعيت پراكندگي و زادوولد اين پرنده در دست نيست

«خانواده لك لك»

Family Ciconlleae

پرندگاني بزرگ با پاها و گردن دراز و منقار بلند و راست كه آهسته و با احتياط پرواز مي كنند.و درحال پرواز پاها و گردن را كشيده و اندكي روبه پايين نگه ميدارند.آرام و با تاني راه مي روند ، نر و ماده آنها همشكل است و روي درخت‌ها ، صخره‌ها و يا ساختمان‌ها آشيانه مي سازند . بيشتر از ماهي ها ، دو زيستان ، حشرات ، حلزون‌ها و لاشه حيوانات تغذيه مي كنند. 

لك لك سفيد

White stork

مشخصات

اين پرنده به وسيله پرو بال سفيد ، پاهپرهاي بالي سياه براق ، گردن دراز،منقاروپاهاي دراز به رنگ قرمز روشن به آساني تشخيص داده مي شود . روي درخت‌ها و ساختمان‌ها مي نشيند و در اين حالت اغلب يك پاي خود را جمع مي كند . آرام و با تاني راه مي رود ، در پرواز آهسته بال مي زند و  اغلب  بالباز اوج‌گيري  مي كند  و در ارتفاع زياد پروازمي نمايد . طرح بدن در حال پرواز با گردن دراز و كشيده آنرا ازحواصيل ، پليكان و كركس مشخص مي سازد . به صورت گله‌هاي نا منظم مهاجرت مي كند . لك‌لك سفيد پرنده‌اي است زود انس 

زيستگاه

تالاب ها ،علفزارها وكشتزارهاي پر آب . درفصل زادوولدمعمولا نزديك مناطق مسكوني ديده مي شوند ، بر روي بام ساختمان ها ، توده‌هاي علف ، تيرهاي تلگراف و گاهي روي درخت‌ها آشيانه مي سازند 

پراکندگی

 لک لک ازجمله پرندگان مهاجری بوده که تابستان‌ها ازپراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده است واما درحال حاضر اطلاع دقيق و درستي از وضعيت پراكندگي اين پرنده در دست نيست

لك لك سياه:

Black Stork

مشخصات

پر و بالش سياه براق است با جلاي زرشكي و سبزوسطح شكمي سفيد.منقار،دورچشم وپاهايش قرمزرنگ است  در پرنده نابالغ پر و بال جلايي ندارد وسروگردن متمايل به قهوه‌اي است.پاها و منقارنيزسبزرنگ است . پرنده‌اي است تك‌زي و دير انس . معمولا به تنهايي و يا به صورت دسته‌هاي كوچك مهاجرت مي كنند 

زيستگاه

مناطق پردرخت و جنگلي راترجيح مي دهد واغلب دركناردرياچه‌ها،رودخانه‌ها وياباتلاق‌هايي كه اطراف آنها بيشه ويا جنگل دارد زياد ديده مي شود. معمولا روي درخت‌هاي بلند آشيانه مي سازد

پراكندگی:

لک لک سیاه از جمله پرندگانی ست که تابستان‌ها به تعداد كم و نيزبصورت مهاجرعبوري ديده ميشود .  تعداد كمي ازآنهازمستان‌ها را درفارس وسواحل جنوبي ايران میگذرانند.لك‌لك سياه ازجمله پرندگان كمياب ايران است