انواع گونه های پرندگان وخصوصیات آنها(3)
انواع گونه های پرندگان وخصوصیات آنها(3)
«خانواده حواصيل»
Family Ardeidae
پرندگاني آبچر با پاهاي بلند و گردن دراز كه منقاري نوك‌تيز و نسبتا طويل دارند.در پرواز گردن خود را روي شانه‌ها جمع مي كنند.بال‌هاي پهن وگرد ودمي نسبتا كوتاه دارند.روي سر،شانه و يا گردن بعضي از آنها پرهاي زينتي بلندي ديده مي شود ، منقار و پاهاي آنها در فصل زادوولد تغيير رنگ مي دهد ، نر و ماده آنها همشكل است( جزدربوتيماركوچك)بطوردسته‌جمعي روي درخت‌ها يا درنيزارها آشيانه ميسازند.ازماهي‌ها ،دوزيستان، خزندگان، سخت‌پوستان ،حشرات ،جوندگان وحتي جوجه‌هاي پرندگان تغذيه مي كنند
بوتيمار
Bittern
مشخصات
يك پرنده باتلاقي بزرگ ، قهوه‌اي رنگ و حواصيل شكل با بدني پرخط وخال،كه پاهاي بزرگ سبز رنگ و صداي مشخصي دارد. موقع احساس خطر بي حركت مي ايستد وسرومنقارخود را به طرز خاصي عمودي نگاهميدارد . به حالت قوز كرده ، در حالي كه سر خود را پايين گرفته است ، راه مي رود .آهسته و به دشواري پروازمي كند و پس ازاوج گرفتن گردن خود راجمع مي كند . بال‌هاي گرد وپهن آن داراي راهراه سياه و قهوه‌اي است كه در پرواز به خوبي مشخص مي باشد.تك‌زي است واغلب خود را ازانظارپنهان مي كند معمولا درنوركم غروب يا صبح خيلي زود فعال است و طي روزدرنيزارها پنهان مي شود ممكن است با نابالغ حواصيل شب كه خيلي كوچكتر و در سطح پشتي خالدار است ، اشتباه شود
زيستگاه
نيزارهاي انبوه ، باتلاق‌ها ، مانداب‌ها و ساحل درياچه‌ها . در بين ني‌ها آشيانه مي سازد
پراكندگي
بوتیمار پرنده‌ای است که زمستان ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است.درسال‌هاي پر باران به تعداد فراوان در سيستان زادوولد مي كند . امكان دارد در سواحل درياي خزر ، فارس و خوزستان نيز زادوولد نمايد اما این امر نیاز به بررسی بیشتر و دقیق‌تری دارد.
بوتیمارکوچک
Liitle bittern
مشخصات
از حواصيل‌هاي كوچك ديگر به وسيله اندازه خيلي كوچك ، تارك و سطح پشتي تيره ،پوشپرهاي بالي وسطح شكمي سفيد مايل به نخودي مشخص مي شود . تارك و سطح پشتي پرنده نــر سياه مايل به سبز است . پرنده ماده در سطح پشتي رگه‌رگه قهوه‌اي پررنگ ، در سطح شكمي نخودي و رگه رگه است ، و رنگ نخودي تيره پوشپرهاي بالش كمتر جلوه مي كند . منقار هردوجنس زردرنگ است ودرفصل زادوولد قاعده آن قرمزمي شود .پاها سبز رنگ است . پرنده نابالغ بطور كلي قهوه‌اي و رگه‌رگه مي باشد . پرواز بوتيمار كوچك معمولا در ارتفاع خيلي كم و توام با بال‌زدن‌هاي سریع و بالبازروي‌هاي طولاني است . در پرواز پوشپرهاي كمرنگ بال با رنگ تيره بال‌ها و پشت تضاد قابل توجه‌اي نشان مي دهد .بطورعمده در نور كم غروب و يا صبح خيلي زود فعال است و طي روز خود را از انظار مخفي مي كند
زيستگاه
سواحل پر گياه رودخانه‌ها ، مانداب‌ها ، آبگيرها ، باتلاق‌هاي پر درخت و نيزارها . نزديك آب آشيانه مي‌سازد
پراكندگي:
بوتیمار کوچک از جمله پرندگانی‌ست که تابستان‌ها از پراکندگی فراوانی برخوردار است
حواصیل شب
Night heron
مشخصات
حواصيلي است نسبتا كوچك ، پر جثه با پاهاي نسبتا كوتاه . در پرنده بالغ تارك ، پس سر وپشت به رنگ سياه ، سطح شكمي سفيد و پس گردن ، روي بال‌ها و دم خاكستري است . سه پر سفيد دراز رشته مانند از ناحيه پس سرش بصورت كاكلي آويزان است . چشم‌هاي قرمز و منقاري كلفت دارد . پاهايش زرد رنگ و در فصل زادوولد صورتي تيره است ، سطح پشتي در پرنده نابالغ قهوه‌اي پررنگ با خال‌هاي مشخص نخودي رنگ و كاكل ندارد . در نور كم ممكن است با بوتيمار كه خيلي بزرگتر است اشتباه شود . هنگام پرواز بدن خود را جمع مي كند و سرع‌تر از حواصيل‌هاي ديگر بال مي زند . جز در فصل زادو ولد ، معمولا در نور كم هنگام غروب ويا صبح خيلي زود به فعاليت مي پردازد . طي روز معمولا در ميان درخت‌ها پنهان مي شود و فعاليتي ندارد
زيستگاه
باتلاق‌ها با گياهان انبوه . سواحل پر گياه رودخانه ها يا تالاب‌هاي درخت‌دار.هنگام غروب در كنار كانال‌ها، آبگيرها و قسمت‌هاي باز و بي درخت مرداب ها به تغذيه مي پردازد .بطور دسته‌جمعي و اغلب با گونه‌هاي مشابه خود ، در بيشه‌ها و در بعضي از مناطق در نيزارها آشيانه مي سازد
پراكندگي
بطور كلي حواصیل شب پرنده‌ای است که تابستان‌ها ازپراکندگی فراوانی برخوردار است.گاهي زمستان در حوالي درياي خزر ديده مي شود
حواصیل سبز
Little Green Heron
مشخصات
حواصیل سبز ، حواصيلي است كوچك و تيره رنگ با كاكلي به رنگ سبز تيره و براق ،منقار سياه ، پاهاي كوتاه به رنگ زرد نارنجي . سطح پشتي و بالهايش خاكستري پررنگ است ،با اثري ازرنگ سبز ، و سطح شكمي آن خاكستري تيره مي باشد . در زير چشم يك نوار سياه نسبتا كوتاه دارد و پوشپرهاي گوش آن تقريبا سفيد است . پرنده نابالغ بطور كلي قهوه‌اي مايل به خاكستري پررنگ مي باشد . حواصيل سبز ؛ بطورعمده در نوركم صبح خيلي زود وياغروب آفتاب فعاليت مي كند و در طي روز در بين سنگ‌ها ويا بين بوته‌هاي انبوه گياهان استراحت مي كند . معمولا تك‌زي است
زيستگاه
سواحل سنگي ، جزاير مرجاني ، سواحل هموار و گلي و در نقاطي كه درخت حرا مي رويد . بطور انفرادي در بوته‌هاي انبوه و يا روي شاخه‌هاي درخت حــرا در مناطق باتلاقي آشيانه مي سازد
پراكندگي
حواصیل سبز ازجمله پرندگانی‌ست که اخيرا از جزايرخليج فارس گزارش شده است كه در آنجا بصورت بومي و به تعداد نسبتا فراوان ديده مي شود
حواصیل زرد
Squacco Heron
مشخصات
حواصيلي كوچك ، پر جثه ،باگردني نسبتا كلفت كه بدنش نخودي رنگ و بالهايش سفيد رنگ است ، كاكلي دراز و آويخته دارد . منقارش در فصل زادوولد سياه و آبي ، و در زمستان تقريبا سبز و نوك آن تيره است . پاهايش سبز رنگ و در اوج فصل زادوولد صورتي مي باشد . در حالت نشسته ، بدنش به رنگ قهوه‌اي مايل به زرد چرك بنظر مي آيد ولي در پرواز سفيدي بال‌ها ، دمگاه ودم بطرزجالب توجهي آشكارمي شود ودراين حالت ممكن است با اگرت كوچك و گاوچرانك اشتباه شود ولي پشت سر پررنگ‌ترش آن را متمايزمي سازد
زيستگاه
مانند اگرت كوچك اما كمتر درفضاي باز ديده مي شود . بطور انفرادي يابصورت دسته‌هاي پراكنده ،همراه گونه‌هاي مشابه در نيزارها ، روي بوته‌ها و درخت‌ها آشيانه مي سازد
پراكندگي
حواصیل زرد پرنده‌ای‌ست که تابستان‌ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخورداراست،گاهي زمستان را در جنوب غربي ايران باقي مي ماند
حواصیل هندی
Indian Pond Heron
مشخصات
نــر و ماده همشكل . خيلي شبيه حواصيل زرد ولي برخلاف آن سر و گردنش فاقد پرهاي بلند سياه وسفيد است و رنگ پروبالش بيشتر متمايل به خاكستري است . پشتش خيلي پررنگتر ازحواصيل زرد بوده ، و درفصل زادوولد خرمايي سير و در زمستان قهوه‌اي پررنگ است . رفتــار وصدايش شبيه حواصيل زرد مي باشد
زيستگاه
شبيه زيستگاه حواصيل زرد ولي در باتلاق‌هايي كه حــرا مي رويد . درخورهاي گل‌آلود و گاهي در ساحل دريا نيز ديده مي شود
پراكندگي
حواصیل هندی از پرندگان بومي و نسبتا فراوان است ، قبلا در نزديكي بوشهر زادوولد مي كرده است ولي اخیرا گزارشي مبني بر زادوولد آن در اين منطقه در دست نيست
حواصیل بزرگ
Goliath Heron
مشخصات
بزرگترين حواصيل ، تا حدي شبيه به يك حواصل ارغواني غول‌پيكربنظرمي آيد،ولي سطح پشتي آن خاكستري مايل به آبي كمرنگتر و يكدست‌تر است و سياهاي روي تارك را ندارد . سر و گردن و سطح شكمي آن بيشتر خرمايي رنگ است . منقار خيلي بزرگ و تقريبا سبز رنگ و پاهاي تيره‌رنگي دارد . پروا آن مشخص وشامل بال‌زدن‌هاي آهسته و پردامنه است . رفتارش همانند حواصيل خاكستري است ،ولي معمولا تك‌زي مي باشد
زيستگاه
تالاب‌هاي وسيع ، خورها ، زمين‌هاي ساحلي هموار و گلي و مناطقي كه درخت حــرا مي رويد
پراكندگي
حواصیل بزرگ پرنده ای‌ست که زمستانها به ندرت در جنوب خليج فارس ومنطقه ساحلي بلوچستان ديده مي‌شود
«خانواده گنجشک»
Family Ploceidae
پرندگانی هستند کوچک با منقارکلفت ومخروطی وپاهای نسبتا کوتاه که اغلب پروبال آنها رنگارنگ نیست . بیشتر آنها اجتماعی هستند و به طور دسته جمعی نیز زادو ولد می کنند . پروازی قوی دارند . نر وماده آنها غالبا همشکل نیست . در سوراخها ، روی درختان و با صخره ها لانه می سازند .غذای آنها بیشتر دانه ها ومواد گیاهی است .گاهی از مواد حیوانی نیز تغذیه می کنند
گنجشک معمولی:
House Sparrow
مشخصات
گنجشک معمولی از آشناترین پرندگان ایران است . نر آن به وسیله تارک خاکستری پر رنگ ، پس گردن بلوطی ، گلوی سیاه ، گونه‌ها و سطح شکمی سفید مایل به خاکستری مشخص می شود . در پرواز خط بالی کوتاه و نسبتا واضح و دمگاه خاکستری آن نمایان می گردد . پرنده ماده و پرنده نابالغ فاقد سیاهی گلو ، در سطح پشتی قهوه‌ای تیره و در سطح شکمی سفید چرک هستند . تارک و دمگاهشان خاکستری نیست ، و خط بالی واضحی ندارند
زیستگاه:
مناطق مسکونی و زمین‌های زراعتی وبندرت دورازمحل زندگی انسان‌ها دیده می شود درسوراخ‌ها و شکاف های ساختمان‌ها ، در میان پیچک‌ها و پرچین‌ها لانه می سازد
پراکندگی
گنجشک معمولی از جمله پرندگان بومی ایران و از پراکندگی خیلی زیادی برخوردار است
گنجشک سینه سیاه
Spanish sparrow
مشخصات
پرنده نر تارک قرمز بلوطی سیر ، گلو و قسمت بالای سینه سیاه، پهلوهای با رگه‌رگه سیاه و پشت پر نقش و نگار دارد . پرنده ماده و پرنده نابالغ شبیه گنجشک معمولی هستند و مانند پرنده نر پهلوهای رگه‌رگه ولی کمرنگ دارند . سطح پشتی آنها پررنگتر و گونه‌هایشان سفید است . رفتار و پرواز این پرنده خیلی شبیه گنجشک معمولی است ولی اغلب به صورت گله‌های انبوه دور از مناطق مسکونی دیده می شود
زیستگاه
زیستگاهش منحصر به نقاط مسکونی نیست ، بلکه بوته زارها ، درخت‌های کنار جاده و جنگل‌ها را ترجیح می‌دهد هم به تنهایی و هم به صورت دسته‌جمعی در زیر آشیانه لک لک‌ها ،عقاب‌ها و امثال آن ، یا درلانه متروک چلچله‌ها و روی شاخه‌های درخت زاد و ولد می کند
پراکندگی
گنجشک سینه سیاه پرنده‌ای‌ست نیمه مهاجر و از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است
گنجشک تاغی
Saxaul sparrow
مشخصات
گنجشکی است نخودی رنگ که در سطح پشتی رگه‌های سیاه فراوان دارد ، تارک ، پس گردن و گلویش سیاه است و یک نوار نخودی مایل به نارنجی در بالا و پشت چشم آن دیده می شود .پرنده ماده تیره‌تروتضاد رنگ پر و بالش کمتر است . رفتار و صدای این پرنده شبیه گنجشک معمولی است
زیستگاه
بوته زارها و بیشه‌های واقع در بیابان و نقاط نیمه خشک . بیشه‌های پده ، گز، یا تاغ . گاهی در زمین‌های زراعتی دیده می شود
پراکندگی
به درستی وضعیت گنجشک تاغی نامعلوم است ، احتمال می رود که درمنتهی‌الیه شمال شرقی خراسان زاد و ولد کند ولی این امر نیاز به بررسی دارد
گنجشک بلوچی
Sind Jungle Sparrow
مشخصات
هر دو جنس گنجشک بلوچی خیلی به گنجشک معمولی شباهت دارند ولی به‌طور محسوسی از آن کوچکترند . تفاوت‌های گنجشک بلوچی نر با نر گنجشک معمولی ؛ عبارت است از تارک خاکستری کمرنگ‌تر ، سیاهی کنر روی چانه و گلو ، و رنگ خرمائی ( نه خاکستری ) قسمت پایین پشت و دمگاه . فتار و صدایش شبیه گنجشک معمولی است ولی به اندازه آن اجتماعی نیست
زیستگاه
بوته‌زارها ، علف‌های بلند و بیشه‌های آکاسیا ، گز و معمولا در نزدیکی آب . لانه بزرگ و گنبد شکلی روی بوته یا درخت می سازد
پراکندگی
گنجشک بلوچی از جمله پرندگان بومی ایران و به تعداد کم در نقاط خاصی دیده می شود
گنجشک درختی
Tree Sparrow
مشخصات
نروماده آن همشکل است وازنرگنشجک معمولی،به وسیله لکه سیاه روی پوشپرهای گوش و تارک قهوه‌ای شکلاتی ( نه خاکستری ) مشخص می شود . دو خط بالی نسبتا واضح روی بال‌های آن دیده میشود .گنجشک درختی از گنجشک معمولی کوچکتر و باریک جثه‌تر و کمتر از آن اجتماعی‌ست
زیستگاه
بیش ازگنجشک معمولی به مناطق روستایی بستگی نشان می دهد.درسوراخ درخت‌هاودربعضی مناطق درخانه ها لانه می سازد
پراکندگی
گنجشک معمولی پرنده‌ای‌ست بومی ایران و از پراکندگی فراوانی برخوردار است .ازحوالی سمنان به بعد به سمت مشرق تا حد زیادی جانشین گنجشک معمولی می شود
«خانواده آبچليك»
Family Scolopacidae
پرندگاني هستند آبچر با پاهاي نسبتا بلند يا خيلي بلند ، بال‌هاي دراز كه معمولا نوك تيز وزاويه‌داراست ومنقار دراز و باريك كه ممكن است راست يا خميده باشد پروبال آنها اغلب درتابستان وزمستان متفاوت است نواربالي و طرح دمگاه و دم در تشخيص آنها اهميت زيادي دارد
بيشتر آنها مهاجرند و تابستان‌ها را در سواحل جنوب منطقه زادوولد خود مي گذرانند
نسبتا اجتماعي هستند و بعضي از آنها گله‌هاي بزرگ تشكيل مي دهند . نــر و ماده آنها همشكل است
معمولا روي زمين آشيانه ميسازند . جوجه آنها پوشيده از كرك‌پر است و بعد از خروج از تخم قادر به فعاليت مي باشد . غذايشان شامل مواد مختلف حيواني و بعضي مواد گياهي است
تليله كوچك
Little Stint
مشخصات
ازهمه تليله‌ها كوچكتر است و از تليله شكم سياه به وسيله منقار راست كوتاه و جثه ريز و خوش‌تركيبش شناخته مي شود . پرنده بالغ در تابستان تارك و سطح پشتي خرمايي رنگ دارد ، سينه‌اش رگه رگه با اثري از رنگ خرمايي ، و شكم و ابروي آن سفيد است . در زمستان سطح پشتي آن به رنگ خاكستري و گردن و سينه‌اش سفيد‌تراست. پرنده نابالغ شبيه بالغ ولي كمرنگتر و سينه‌اش يكدست‌تراست تليله كوچك درپرواز مانند تليله شكم سياه خط بالي ،و سفيدي دو طرف دمگاهش پيداست ولي روي دم آن رنگ سفيد ديده نمي شود
زيستگاه
مانند تليله شكم سياه در سواحل درياها ، خورها و همچنين آبهاي داخل خشكي
پراكندگي
تلیله کوچک از جمله پرندگانی‌ست که به صورت مهاجر عبوري درهمه‌جاي ايران ديده مي شود . زمستان را در خوزستان ، فارس و در طول سواحل جنوبي ايران مي گذراند
تليله دم سفيد
Temminck’s Stint
مشخصات
رنگ پروبال اين پرنده در سطح پشتي و سينه خاكستري‌تر ويكدست‌ترازپرنده مشابه‌اش تليله كوچك است واز لحاظ صدا و رفتار نيز با آن متفاوت است . درپروازخط بالي سفيد ونامشخصي دارد وشاهپرهاي كناري دمش سفيد است (درتليله كوچك خاكستري بنظرمي رسد ).ازفاصله نزديك پاهاي قهوه‌اي يا سبز رنگ آن مشخص است در صورتي كه پاهاي تليله كوچك سياه مي باشد
زيستگاه
به ندرت در سواحل دريا وبيشتر در باتلاق‌ها و درياچه‌هاي پرگياه وگاهي درشوره‌زارها وخورها ديده مي‌شود
پراكندگي
تلیله دم سفید پرنده‌ای‌ست که به‌صورت مهاجرعبوري ازپراکندگی نسبتا فراوانی برخورداراست ودرهمه‌جاي ايران ديده مي شود ، تعداد كمي از آنها زمستانها در زمين‌هاي پست ساحل درياي خزر و در جنوب ايران بسرمي برند
تليله شكم سياه
Dunlin
مشخصات
در تابستان‌ها تنها تليله‌اي است كه قسمت پايين سينه و شكم آن سياه است ، سطح پشتي و تارك بلوطي رنگ آن با رگه‌رگه سياه ، قسمت بالاي سينه‌اش سفيد و داراي رگه‌هاي ظريف‌تري است . منقارش نسبتا دراز و نوك آن اندكي رو به پايين است . در زمستان سطح پشتي خاكستري مايل به قهوه‌اي رگه رگه و سطح شكمي سفيد دارد،با رگه‌رگه ظريف خاكستري رنگ روي سينه و پهلوها . خط بالي سفيد و طرفين سفيد دمگاه و دمش در پرواز نسبتا مشخص است . (تليله سفيد درزمستان با اندازه بزرگتر،پروبال سفيد‌تروخط بالي روشن‌ترمشخص مي شود.تليله بلوطي در زمستان با وجود داشتن پاهاي درازتر و سطح شكمي سفيدتر ،دمگاه سفيد بهترين نشانه تشخيص آن است ) . معمولا در هنگام تغذيه قوز مي كند
زيستگاه
سواحل درياها ، خورها و همچنين آبهاي داخل خشكي
پراكندگي
تلیله شکم سیاه پرنده‌اي است كه به‌صورت مهاجر عبوري در همه جاي ايران دیده می شود زمستانها در زمين‌هاي پست خزر و سواحل جنوبي ايران ، جزاير هرمزگان نسبتا فراوان مي باشد
تليله بلوطي
Curlew Sandpiper
مشخصات
اين پرنده در پر و بال زادوولد به‌طور كلي به رنگ قرمز آجري است . تارك وسطح پشتي آن پر از نشانه‌هاي سياه و بلوطي ، طرفين سر ، گردن و سطح شكمي قرمز آجري روشن و قدري لكه‌لكه ،ودمگاهش سفيد است كه تا حدي به وسيله نوك تيره بال‌ها پوشيده بوده ، به خوبي ديده نمي‌شود . در زمستان اغلب همراه تليله شكم سياه ديده مي‌شود و خيلي شبيه آن است . ولي با داشتن دمگاه سفيد كه در پرواز كاملا اشكار مي باشد ، به خوبي از آن تشخيص داده مي شود ( دمگاه تليله شكم سياه در وسط تيره است ) . تفتوت‌هاي ديگرعبارت است از گردن وپاهاي درازتر، قامت راست‌تر وكشيده‌تر ، سينه يكدست‌تر و بدون لكه ( كه در پرنده نابالغ نخودي مايل به صورتي است ) ، ابروي روشن‌تر ، صداي متفاوت و بالاخره منقار نازكتر و بلندتر كه خميدگي متناسبي رو به پايين دارد . اما شكل منقار هميشه تعيين كننده نيست ،زيرا منقار تليله شكم سياه نيز گاهي اوقات به همين شكل است
زيستگاه
سواحل درياها ، خورها و همچنين آبهاي داخل خشكي
پراكندگي
تلیله بلوطی از جمله پرندگانی‌ست که به صورت مهاجرعبوري از پراکندکی نسبتا خوبی برخوردار است و نیز در همه جاي ايران ديده مي شود
تليله سفيد
Sanderling
مشخصات
پرنده‌اي تقريبا سفيد ، كوچك ، فربه و بسيار فعال كه اغلب به دنبال امواج غلطان مي دود
درپروازنوار بالي دراز و سفيد آن درزمينه بال تيره‌رنگش مشخص‌تر از سايرپرندگان ساحلي كوچك است . دمش تيره‌رنگ و كناره‌هاي آن سفيد مي باشد . در تابستان سطح پشتي ،سروسينه‌اش بلوطي رنگ است با خال‌خال تقريبا سياه كه با شكم سفيد يكدست آن تضاد خاصي دارد . در زمستان بين پرندگان نظير خود از همه سفيد‌تراست . سر و سطح شكمي آن سفيد و درسطح پشتي خاكستري رنگ است،با يك لكه تيره روي شانه واز فالاروپ‌هاي با پر و بال زمستاني به وسيله بدن پُرتر ، نداشتن نوارچشمي تيره ورفتار متفاوت تشخيص داده مي‌شود .درزمستان ، نشانه‌هاي تشخيص اين پرنده ازتليله شكم سياه كه تيره رنگ‌تر مي باشد عبارت است ازاندازه بزرگتر،نواربالي بسيار واضح‌تر ، و منقار كلفت‌تروراست ،ودرتابستان نيزسطح پشتي آن كمرنگتر از پرنده مزبوراست ولكه سياه روي شكم را ندارد.پرنده نابالغ درسطح پشتي نقش شطرنجي سياه وسفيد دارد، سروسينه‌اش نخودي مايل به صورتي است.
زيستگاه
زمستانها در سواحل ماسه‌اي بسر مي برد و بيشتر اوقات در كنار آب ديده مي شود . گاهي چندتايي از آنها ضمن گذر مهاجرتي ، دور از دريا ديده مي شوند
پراكندگي
تلیله سفید،زمستانها درسواحل ماسه ای و اغلب در کنار آب به سر می برد درایران به صورت مهاجر عبوری، دراغلب زیستگاههای مناسب دیده شده وزمستانها درسواحل دریای خزر و سواحل جنوبی به تعداد اندک وبه صورت عبوری یافت می شود
«خانواده سسک»
Family Sylviidae
پرندگانی هستند کوچک ، پر جنب و جوش و حشره‌خوار ، با منقار باریک و متناسب با رژیم غذایی آنها . بسیاری از آنها فاقد نشانه‌های تشخیص واضح می باشند . پر و بالشان به سرعت فرسایش پیدا می کند و بر اثر تغییر رنگ تشخیص آنها دشوارتر می شود . صدا و رفتارشان وسیله مهمی برای شناخت آنها درطبیعت است . معمولا در بین بوته‌های کوتاه ، روی زمین یا در نزدیکی زمین و یا در نیزارها. از حشرات ، عنکبوت‌ها و حلزون‌ها تغذیه می کنند
سسک دم پهن
Cetti's Warbler
مشخصات
اغلب خود را از انظار پنهان می کند بنابراین تشخیص آن از طریق مشاهده معمولا دشوار است ولی صدایش اشتباه ناپذیر است . سطح پشتی قهوه‌ای مایل به خرمایی پررنگ وسطح شکمی سفید مایل به خاکستری با پهلوهای قهوه‌ای رنگ دارد و پوشپرهای زیر دم آن راهراه عرضی است .ابروی کوتاه،سفید رنگ و مشخصی دارد .دمش پهن و در انتها کاملا گرد می باشد و غالبا آنرا بالا نگهمیدارد . بخاطرظاهر نشبتا خرمایی رنگش ممکن است با بلبل اشتباه شود ولی بلبل بزرگتر است و دمی درازتر دارد که خرمایی‌رنگتر از سطح پشتی آن است
زیستگاه
گیاهان کوتاه و انبوه ومعمولا نزدیک به آب،ویا نیزارهای تالاب‌ها . لانه‌اش در بین گیاهان کوتاه کاملا مخفی است
پراکندگی
سسک دم پهن پرنده‌ای است مه به طور عمده بومی ایران و از پراکندگی فراوانی برخوردار است . در زمستان از دره‌های نقاط کوهستانی مرتفع کوچ می کند
سسک ساوی
Savi's Warbler
مشخصات
ظاهرا به سسک تالابی معمولی شباهت دارد . دمش پهن و شاهپرهای آن از وسط به کنار به تدریج کوتاه‌ترمی شود و غالبا دارای راهراه عرضی کمرنگ است . سطح پشتی آن یکدست به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز پر رنگ می باشد . سطح شکمی آن سفید مایل به قهوه‌ای و در پهلوها قهوه‌ای مایل به خرمائی کمرنگ است . ابروی نخودی رنگ کوتاهش چندان واضح نیست . از سسک راهراه به وسیله رنگ یکدست پر و بال ، و از سسک رودخانه‌ای به واسطه سینه بدون رگه و از هر دو به خاطر اندازه بزرگترش مشخص می شود . کمتر از سسک راهراه خود را از انظار مخفی می کند
زیستگاه
باتلاق‌ها و نیزارهایی که بوته‌های پراکنده دارند
پراکندگی
سسک ساوی از جمله پرندگانی‌ست که به صورت مهاجر عبوری در شمال وغرب ایران ازپراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است ، امکان دارد در نواحی جنوب غربی دریای خزر زاد و ولد کند
سسک رودخانه‌ای
River Warbler
مشخصات
نشانه‌های تشخیص آن از سسک راهراه عبارت است از سطح پشتی قهوه‌ای خاکی پررنگ و یکدست ،سطح شکمی تقریبا سفید با رگه‌های قهوه‌ای کمرنگ د ر قسمت بالای سینه ، دم کوتاه تر ، پهن و در انتها گرد که پوشپرهای آن کمی خرمایی رنگ است . پاهایش صورتی رنگ است . پرنده نابالغ فقط روی گلو رگه‌های کمرنگی دارد ، سطح شکمی سفید مایل به نخودی و سطح پشتی آن خرمایی رنگ‌تر است . معمولا خود را از انظار مخفی نگهمیدارد و مانند سسک راهراه محتاطانه پرواز می‌کند ولی زیستگاهش با آن متفاوت است
زیستگاه
مناطق مرطوب ، همچنین بیشه‌ها ، یا گیاهان انبوه و درهم و بوته های خار در فضای باز و یا در قسمت‌های بی درخت وسط جنگل
پراکندگی
سسک رودخانه‌ای ؛ به تعدا کم و به صورت مهاجر عبوری در شمال و غرب ایران دیده میشود
سسک راهراه
Grasshopper
مشخصات
سسک رهراه پرنده‌ای است که غالبا خود راازانظار پنهان می سازد. سطح پشتی آن قهوه‌ای زیتونی ( گاهی قهوه‌ای مایل به زرد ) و به طور واضح راهراه است ، ولی دمگاهش راهراه کمتری دارد . سطح شکمی آن سفید مایل به نخودی و اندکی رگه‌رگه می باشد . دمش درانتها کاملا گرد وروی آن اثری راهراه عرضی دیده می شود . پاهایش صورتی ولی اغلب رنگ آن متغیر است . با چابکی تمام در بین علفها و زیر بوته‌ها می خزد و می دود . سسک راهراه پرنده‌ای‌ست محتاط و کمتر اقدام به پرواز می کند
زیستگاه
رویش‌های گیاهی کوتاه در تالاب‌ها ، علفزارهای مرطوب ، بوته‌زارهای خشک و پرچین‌ها
پراکندگی
سسک راهراه ازجمله پرندگانی‌ست که به صورت مهاجر عبوری در همه جای ایران دیده میشود ، ولی از پراکندگی فراوانی برخوردار نیست . امکان دارد زمستانها تعداد کمی از آنها در زمین‌های پست ناحیه خزر و جنوب غربی ایران باقی بمانند.
سسک ابرو سفید
Moustached Warbler
مشخصات
تشخیص این پرنده از سسک تالابی راهراه دشوار است . تارک آن تقریبا سیاه و ابروهایش سفید است که امتداد آنها در پس گردن به خطی مستقیم ختم می شود . علاوه بر این نشانه‌ها ، گونه‌های به رنگ قهوه‌ای سیر ، گلوی کاملا سفید ، پس گردن و جبه اخرائی رنگ‌تر ٰآن را از سسک تالابی راهراه مشخص می سازد .دم گرد ونسبتا کوتاه خود را اغلب رو به بالا نگاهمیدارد . کم و بیش خود را از انظار پنهان می کند
زیستگاه
باتلاق‌ها و نیزارها . در بین نی‌های کوتاه که در آبی کم عمق روئیده باشند ، لانه می سازد
پراکندگی
سسک ابرو سفید پرنده‌ای‌ست نیمه مهاجر و از پراکندگی نسبتا خوبی برخوردار است
سسک تالابی راهراه
Sedge Warbler
مشخصات
به‌وسیله ابروی تقریبا سفید و مشخص ، سطح پشتی رگه‌رگه ودمگاه خاکی رنگ و یکدست از سسک تالابی معمولی تشخیص داده می شود .سطح شکمی آن کرم‌رنگ وپهلوهایش خرمایی است. تارک پرنده بالغ ممکن است خیلی پر رنگ باشد که در این صورت با سسک ابرو سفید اشتباه می شود . دمش تا حدی نوک‌تیز است . پروازورفتارسسک تالابی راهراه شبیه سسک تالابی معمولی است
( رجوع شود به سسک ابرو سفید )
زیستگاه
نیزارها و رویش های گیاهی انبوه و مرطوب نزدیک آن ، و بیشه‌های باتلاقی . لانه نامرتبی دربین گیاهان کوتاه و انبوه می سازد
پراکندگی
سسک تالابی راهراه از جمله پرندگانی ست که در تابستان از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است و به صورت مهاجر عبوری ممکن است در همه‌جای ایران دیده شود
«خانواده شاهين»
Family Falconidae
يك خانواده خيلي مشخص از شكاريان روز كه داراي بال‌هاي دراز ، نوك‌تيز و داس شكل
و دم نسبتا دراز هستند . منقار آنها كوتاه و قلاب مانند است.با نيم نوك بالايي دندانه‌دار و پاهاي آنها انگشتاني دراز با چنگال‌هاي قوي وقلاب مانند دارد.پروازي سريع و عالي دارند كه شامل بال‌زدن‌هاي تند و بالبازروي است.كمتر بالباز اوج مي‌گيرند ، معمولا طعمه را با پا مي گيرند و با منقار ، گردن آن را از سمت پشت جدا مي كنند . اغلب شكار خود را با يك پا نگهميدارند . نــر و ماده آنها معمولا همشكل است ولي ماده‌ها بزرگترند.روي درخت ، صخره‌ها و يا روي زمين آشيانه مي‌كنند و معمولا تك‌زي هستند.غذاي آنها شامل پستاندارن ، پرندگان ، جوندگان ، دوزيستان ، سخت‌پوستان ،حشرات ،نرم‌تنان ولاشه حيوانات است.
بالابان
Saker
مشخصات
نشانه‌هاي تشخيص بالابان از بحري عبارت است ازسطح پشتي وبال‌هاي قهوه‌اي خاكي ( نه كبود ) كه حاشيه پرهاي آن نخودي رنگ است.تارك و پس گردن سفيد با رگه رگه قهوه‌اي پر رنگ ، نوار شاربي باريك و غيـر مشخص دارد ،سطح شكمي آن سفيدرنگ و به مقدار كم خال‌خال يا رگه‌رگه است ( راهراه عرضي ندارد). بالهايش پهن‌تر از بال‌هاي بحري مي باشد.دمش قهوه‌اي پررنگ است با راهراه عرضي سفيد.خطوط و رگه‌هاي تارك و سطح شكمي پرنده نابالغ درمقايسه با پرنده بالغ،بيشتروبهم نزديك‌تر است،به خصوص درپهلوها.بالابان پرنده‌اي است بسيار جسورودرند ه خو كه به حيوانات خيلي بزرگترازخود حمله‌ورمي شود غالبا در قوش‌بازي مورد استفاده قرار مي گيرد
زيستگاه
دشت‌هاي وسيع ، بيابان‌ها ومناطق نيمه‌بياباني.آشيانه خود رامعمولا برروي درخت‌هاي بلند وگاهي دربين تخته سنگ‌ها مي سازد
پراکندگی
در گذشته نه چندان دور فراوان بوده است ، بالابان در ايران و به نسبتا معمول زادوولد مي كرده است و اما در حال حاضر از جمله پرندگاني است كه در معرض انقراض نسل قرار دارد
لاچین
Lanner Falcon
مشخصات
مانند بحري ولي كمرنگتر از آن است ، از فاصله نزديك به وسيله تارك خاكي يا نخودي ، نوارشاربي كوچك ( نه پهن و گرد مانند بحري ) ، پوشپرهاي گوش تقريبا سفيد وسطح شكمي نسبتا سفيد و كم لكه (بدون راهراه عرضي ) مشخص مي شود . لاچین نابالغ در سطح پشتي پررنگتر از پرنده بالغ و در سطح شكمي پرلكه‌تر از آن است . در مقايسه با بحري پرنده‌هاي كوچكتر را شكار مي كند ، در پرواز بدنش باريك‌تر بنظر مي رسد وسرعت كمتري دارد
زيستگاه
صخره‌هاي مرتفع ، خرابه‌ها ، دامنه كوهستان‌هاي سنگي تا دشت‌هاي سنگلاخ و نيمه‌بياباني
بين صخره‌ها و گاهي روي درختان آشيانه مي سازد
پراكندگي
به تعداد كم در جزاير كوچك سنگي درياچه اروميه زادوولد مي كرده است و ظاهرا لاچین پرنده‌ای است که بومي اين ناحيه از پهنه خاك ايران زمين است و اما در حال حاضر وبنا برگزارش سازمان محيط زيست ايران ، از جمله پرندگانی است که در معرض خطــر انقراض نسل قرار دارد
بحری
Peregrine Falcon
مشخصات
اين پرنده به وسيله بال‌هاي دراز و نوك‌تيز و دمي كه به تدريج به سمت انتها كم‌عرض‌تر مي شود ،پرواز سريع و كبوتر‌وار با بال‌زدن‌هاي كم دامنه‌تر ، توام با بالبازروي‌هاي طولاني مشخص مي شود . همچنين با جثه‌اي در حال كلاغ و در حالت نشسته از روي سبيل‌هاي پهن و سياهش تشخيص داده مي شود . پرنده نــر تارك نسبتا سياه و سطح پشتي خاكستري سربي دارد ، سطح شكمي آن سفيد مايل به نخودي است ،با راهراه عرضي سياه و باريك . پرنده ماده به‌طور قابل ملاحضه‌اي بزرگتر و اغلب پررنگتر است . سطح پشتي در پرنده نابالغ قهوه‌اي پررنگ و سطح شكمي نخودي رنگ و رگه‌رگه مي باشد ( راهراه عرضي ندارد ) در هنگام شكار با بال‌هاي تقريبا بسته ، با سرعتي سرسام‌آور و بطور عمودي بر سر طعمه فرود مي‌آيد .غذاي عمده آن پرندگان تا حد كبوتر و كوكر و امثال آن است
زيستگاه
مناطق باز ، كوهستان‌ها و صخره‌هاي مرتفع . زمستانها در نواحي باتلاقي نيز ديده مي شود
روي پرتگاه‌هاي پرشيب ، كمركش كوه‌ها و گاهي روي ساختمان ها آشيانه مي سازد
پراكندگي
بحری از جمله پرندگانی است که در گذشته در ايران و در فصل زمستان فراوان بوده است و اما درحال حاضر با اينكه از جمله پرندگان و گونه‌هايي‌ست كه در دنيا داراي ارزش بالايي‌ست ، در معرض خطر انقراض نسل قرار گرفته است . شايان ذكر است بحري به تعداد خيلي كم در ايران زادوولد مي كند
شاهین:
Barbary Falcon
مشخصات
شبيه بحري ، ولي سطح پشتي اين پرنده بيشتر قهوه‌اي و كمتر خاكستري است ودرسطح شكمي راهراه عرضي كمتري دارد كه در ناحيه سينه بيشتر رگه‌رگه است و اثري از راهراه عرضي مشهود نيست تارك آن خرمايي است ( نه خاكستري پررنگ مانند بحري ) ، ازبالابان به وسيله سطح پشتي پررنگتر وسبيل‌هاي گرد قهوه‌اي مايل به سياه مشخص مي شود ، رفتار شاهين شبيه بحري است
زيستگاه
تپه و ماهورها و نواحي كوهستاني در نقاط خشك و نيمه خشك . در زمستان به دشت كوچ مي كند
معمولا روي لبه صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازد
پراكندگی
شاهين پرنده‌اي است بومي ايران و امروز به تعداد خيلي كم ديده مي شود ، شايان ذكر است ، اين پرنده باشكوه ايراني در معرض خطر انقراض نسل قرار دارد
لیل
Hobby
مشخصات
اين پرنده هواگردترين نوع شاهين‌ها است ،با پروازي سريع مانند بحري ،ولي بالهايش درازتر ودمش كوتاه‌تر بنظر مي رسد ( مثل يك پرستوي بزرگ ) . چلچله ، چكاوك و امثال اينها را شكار مي كند و به خصوص هنگام غروب از حشرات در حال پرواز تغذيه مي كند ، وقتي نشسته است ، بنظر باريك و جمع وجور مي آيد . ران‌ها و زير دم آن بلوطي رنگ است . سبيل‌هاي نوك‌تيزش از سبيل‌هاي بحري باريك‌تر است و سطح شكمي آن راهراه طولي نزديك به هم دارد ( نه راهراه عرضي )پرنده نابالغ ئرسطح پشتي به رنگ قهوه‌اي مايل به سياه ودرسطح شكمي داراي راهراه طولي نزديك به هم است و فاقد رنگ بلوطي روي ران‌ها و زير دم مي باشد تفاوت‌هاي اين پرنده با دليجه عبارت است ازبالهاي درازتر،باريك‌تروعقب كشيده‌تر،نوارشاربي و رنگ بلوطي روي ران‌هاو زير دم
زيستگاه
مناطق باز با درختان پراكنده و بيشه‌ها و داخل شهرها . . بالاي درخت و بر روي لانه‌هاي متروك پرندگان خانواده كلاغ ، آشيانه مي سازد
پراكندگی
لیل پرنده ای است که در گذشته نچندان دور و تابستان‌ها فراوان بوده است واما درحال حاضراطلاع دقيق و مستندي از وضعيت پراكندگي و زادوولد اين پرنده در دست نيست
«خانواده سياه‌خروس»
Family Tertronidae
سياه خروس
Caucasian Black Grouse
مشخصات
سیاه خروس نــر به‌طور كلي سياه است با جلاي آبي روي گردن و جبه . پرهاي زير بغل و پوشپرهاي زير دمش سفيد و در پرواز كاملا مشخص است ، شاهپرهاي كنري دمش دراز و به طرز خاص وزيبايي به سمت پايين پيچ خورده است ، از فاصله نزديك ، تاج سرخ بالي چشم آن قابل تشخيص است . پرنده ماده،پـر و بالــي به رنگ خرمائي و قهوه‌اي روشن با راهراه عرضي سياه فراوان دارد و دمش با وجود دراز بودن شكل دم نــر را ندارد . پروازسیاه خروس سريع ، مستقيم و توام با بال‌زدن‌هاي قوي است . در فصل جفتگيري ، پرنده نر حرمي متشكل از سه يا چهار ماده دارد كه براي يك فصل توليدمثلي با آنهاست. پرنده ماده به طورمتوسط 11 تخم مي گذارد كه البته تنها با احتساب خوش شانسي، سه يا چهار تا به جوجه مي رسند
زيستگاه
بوته‌زارها وعلفزارهاي كوهستاني بالاترازحدرويش درخت.درزمستان به جنگل‌هاي نقاط كم ارتفاع‌تر كوچ مي كند روي زمين و معمولا در زير بوته‌هاي كوتاه و يا در پاي صخره‌ها اشيانه مي سازد
پراكندگي
به طور کلی سیاه خروس پرنده ای است بومي منطقه خاص و بسيار محدودي از شمال آذربايجان ، در محدوده كوه هاي كلن و دغرون ارسباران با مساحتي در حدود 200 هكتار است.روزگاري اين پرنده درمنطقه محدود و مختص به خود به تعداد نسبتا فراواني ديده مي شد ، اما و به رغم شكارهاي بي رويه و كاهش محدوده قلمرو ، از تعداد اين پرنده كاسته شده است ، شايان ذكر است اين پرنده زيباي ايراني كه از كمياب‌ترين گونه‌هاي جانوري جهان بشمار مي آيد به شدت در معرض انقراض نسل قرار گرفته كه متاسفانه تا كنون هيچگونه حمايتي از آن صورت نگرفته است
«خانواده كاكايي»
Family Laridae
پرندگاني دريايي با بال‌هاي دراز و پاهاي پرده‌دار كه اغلب به‌طور دسته‌جمعي ديده مي شوند.
پروازي قوي دارند و اكثرا مهاجر مي باشند ، بعضي از آنها به‌طور مرتب در خشكي ديده مي شوند.اين خانواده شامل دو دسته كاكايي‌ها و پرستوهاي دريايي است.كاكايي‌ها بيشتر سفيدند با سطح پشتي و بال‌هاي خاكستري يا سياه ، پرجثه‌تر از پرستوهاي دريايي هستند با بال‌هاي پهن‌تروپاهاي درازتر واغلب به راحتي راه مي‌روند . گونه‌هاي سرسفيدغالبا در زمستان رگه‌هاي تيره‌اي روي سر دارند ، و انواعي كه سر تيره تيره‌رنگ دارند در زمستان اغلب سرشان سفيد است وتعدادي لكه‌هاي قهوه‌اي روي آن ديده مي شود.نــروماده آنها همشكل است ،روي زمين يا صخره‌هاي مشرف به دريا آشيانه مي سازند،گاهي بالبازاوج مي گيرند.پرستوهاي دريايي جثه‌اي باريك‌تر و كوچكتر ازكاكايي‌هادارندوبال‌هايشان باريك‌تر و پروازشان زيباتر از آنها است . دمشان دو شاخه ، منقار آنها باريك‌تر و نوك‌تيزتر است كه درپرواز اغلب آن را رو به پايين نگهميدارند،بيشتر پرستوهاي دريايي سفيدند با تارك سياه كه در زمستان پيشاني آنها سفيد مي باشد و بعضي كاكل دارند . معمولا در جا بال مي زنند و براي گرفتن ماهي شيرجه مي روند . به دشواري راه مي روند . نر و ماده آنها همشكل است و روي زمين يا در آبگيرها آشيانه مي سازند.غذاي پرندگان خانواده كاكايي شامل ماهي ها ، سخت پوستان ، نرم‌تنان ، حشرات ، لاشه‌حيوانات ، گاهي ميوه‌هاي سته و مواد گياهي است ، اين خانواده شامل كاكايي ها و پرستوهاي دريايي است و به براي دست‌رسي آسان‌تر مطالب گروه‌ها به صورت جداگانه دسته‌بندي شده است،مي توانيد
«خانواده سار»
Family Sturnidae
پرندگاني هستند خيلي اجتماعي و بسيار پر سروصدا كه اغلب صداي پرندگان ديگر را تقليد مي كنند.جثه پر، دم كوتاه و منقاردراز و نوك‌تيز دارند. پروازشان سريع و مستقيم است ، نر و ماده آنها همشكل است ، در ميان سوراخها لانه مي سازند.پرندگاني همه‌چيز خوار هستند.
سارصورتی
Rose-Coloured Starling
مشخصات
شكل ظاهري و حركاتش شبيه سار معمولي است ، گرچه پرواز آنها مختصري با هم تفاوت دارد ، پروبالش صورتي است با سر ، گردن ، بال‌ها و دم سياه براق و كاكل مشخص ، منقار زرد نارنجي(درزمستان قهوه‌اي ) و پاهايش صورتي است . پرنده نابالغ قهوه‌اي خاكي است ، با بال‌ها و دم پررنگتر ، بدون كاكل و كمرنگتر از نابالغ سار ( حتي در حال پرواز ) ، نشانه ديگر تشخيص اين پرنده ، منقار زردرنگ آن است . پرنده‌اي است اجتماعي ، حتي در هنگام لانه‌سازي . اغلب همراه سار ديده مي شود ، بخصوص هنگاميكه در اطراف گله‌هاي گاو ، مشغول تغذيه است
زيستگاه
فضاهاي باز ، زمين‌هاي زراعتي ، صخره‌هاي مرتفع كوهستان و استپ‌ها . در سوراخ بين سنگ‌ها در نقاط وسيع ، درون ديوارها و توده‌هاي چوب ، زادوولد مي كند
پراكندگي
سارصورتی پرنده‌ای‌ست که تابستان‌ها ازپراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است و نیز به صورت مهاجر عبوري در همه‌جاي ايران ديده مي شود
سار
Starling
مشخصات
پرنده‌اي است با جلاي سبز برنزي و ارغواني كه دم كوتاه ، بال‌هاي نوك‌تيز و منقار درازنوك‌تيز دارد . پروبالش در زمستان پر از خال است ، بخصوص در پرنده ماده . پرنده نابالغ قهوه‌اي رنگ است با گلوي تقريبا سفيد . منقار پرنده بالغ در زمستان تيره‌رنگ و در بهار زرد ليمويي است . پرنده‌اي است پر سروصدا و خودنما،پروازش سريع و مستقيم است و گاهي بالبازروي مي كند . به‌طور دسته‌جمعي ، تغذيه و استراحت مي كند . در پائيز و زمستان ، هنگام غروب ، به‌صورت گله‌هاي بزرگ در ساختمان‌ها ، جنگل‌ها و يا نيزارها دور هم جمع مي شوند و سروصدا راه مي‌اندازند
زيستگاه
مناطق شهري و روستايي . در سوراخ درخت‌ها ، ساختمان‌ها ، يا درون سوراخ‌هاي زمين درمناطق بايرو لم‌يزرع زادوولد مي كند
پراكندگي
سار از جمله پرندگانی‌ست که در فصل زمستان ازپراکندگی خيلي زيادی برخوردار است و نیز به تعداد فراوان در ايران زاوولد مي كند
مینا
Common Mynah
مشخصات
سرش سياه و كمي كاكل‌دار است ، گردن و قسمت بالاي سينه‌اش خاكستري پررنگ و بقيه پروبالش ، بيشتر قهوه‌اي شرابي است كه درسطح پشتي تيره‌ترودرسطح شكمي كمرنگ‌ترمي باشد.قسمت پايين شكم و پوشپرهاي زير دم آن سفيد است ، شاهپرهاي نخستين خارجي آن قهوه‌اي تيره و در قاعده انها يك لكه بزرگ سفيد ديده مي شود . دمش تقريبا سياه و در انتها كاملا گرد است و تمام شاهپرهاي آن نوك سفيد دارد،بجزيك جفت شاهپر وسطي . منقار ، چشم و زايده پايين و بالاي چشم ، زرد روشن است .معمولاجفت جفت يا به صورت گروه‌هاي كوچك ديده مي شود. مرغ مينا رفتاري شبيه سار ازخود نشان مي دهد ودرعين حال پرنده‌اي است رام و بي‌باك
زيستگاه
به مناطق مسكوني وزمين‌هاي زراعتي بستگي بيشتري نشان مي دهد .در روستا‌ها ، باغ‌ها ، ميوه‌زارها و زمين‌هاي باير نيز ديده مي شود . در سقف خانه‌ها ، سوراخ ديوار يا تنه درخت آشيانه مي سازد
پراكندگي
مینا از جمله پرندگان بومی ایران است و در مناطق مختص به خود از پراکندگی نسبتا خوبی برخوردار است
انجام پروژه های درسی و پایان نامه های رشته های محیط زیست و شیلات و کلیه رشته های مرتبط با کشاورزی پذیرفته می شود.