محیط زیست  

اهمیت ونقش جنگل ها:

زيست بوم هاي اصلي كره زمين كدامند؟
يكي از عوامل مهم پديد آمدن آب و هواهاي گوناگون در عرض هاي جغرافيايي مختلف است.به دليل تنوع آب و هوا و خاك، ارتفاع، جنس زمين و ... زيست بوم هاي گوناگوني در سطح زمين به وجود آمده است. زيست بوم ها مناطق  عمده  و وسيع محيطي هستند كه با پوشش گياهي وجانوري خاصي مشخي مي شوند. برخي از جغرافيدانان سطح كره زمين را به نه منطقه محيطي اصلي يا زيست بوم تقسيم كرده اند. البته مرز زيست بوم ها  تقريبي است و ممكن است در برخي  نواحي  نامنظم و يا با دخالت انسان تغيير يافته باشد. آب و هواي هر زيست بوم مشخص مي كند كه چه  نوع جانداراني به طور دائم در آن زندگي مي كنند. هر زيست بوم معمولاً بخش هايي ازچند تا قاره رادربرگرفته است.

علل و پيامدهاي تخريب زيست بوم ها چيست؟
فعاليت هاي انسان  در ساير نواحي كره زمين موجب  تغيير شديد و تخريب زيست بوم ها شده است. سوزاندن و قطع درختان به منظور تهيه زغال و هيزم براي سوخت منازل و پخت غذا، قطع درختان براي توليد الوار و مصالح ساختماني و صنعتي، گسترش بي رويه شهرها و كارخانه ها همه از علل انهدام زيست بومها مي باشد.
استعمارگران اروپايي از آغاز قرن نوزدهم در نواحي استوايي، مزارع  قهوه و كائوچو ايجاد  كردند. زيرا كه صدور اين محصولات سود زيادي داشت اين امر سبب شد كه بخشي از جنگل هاي استوايي از بين برود و به مزارع استعماري تبديل شود. امروزه نيز بعضي از قبايلي كه در اين ناحيه  زندگي مي كنند، بخشي از جنگل را با سوزاندن و يا قطع درختان به زمين هاي كشاورزي  تبديل مي كنند و پس از چند سال استفاده بعلت رويش سريع درختان وكم قوتي زمين آن رارها كرده و به جاي ديگري مي روند اين كشاورزي به كشاورزي گذار (نوبتي) معروف است.
چرا جنگل هاي آمازون را ذخاير جهان مي نامند؟
جنگل هاي آمازون وسيع ترين جنگل هاي جهان هستند كه هزاران گونه درخت و گياه  در آن زندگي مي كنند. درختان با ارزشي مانند هوِآ ، نخل روغني و...برخي ازگونه هاي جانوري و گياهي  بسيار كمياب در جهان در اين جنگل ها ديده مي شوند.
عوامل ديگري چون احداث يك بزرگراه سراسري،پرورش گاو، ‌قطع درختان براي  بهره برداري از منابع معدني چون  بوكسيت و سنگ آهن و ساير معادن و دادن زمين جنگلي  به  افراد  فقير و بدون مسكن از عوامل تخريب اين جنگل ها بوده است.
از زمان ساخت بزرگراهي كه از داخل جنگل هاي آمازون عبور مي كنند وجاده هاي فرعي مربوط به آن تا سال 1990 ميلادي حدود 10 تا 12 درصد جنگلهاي با ارزش اين منطقه نابود شدند. پرورش دام در سطحي بسيار گسترده كه با سرمايه وحمايت كشورهاي خارجي دراين ناحيه صورت مي گيرد، باعث نابودي پوشش گياهي و حتي فرسايش شديد خاك شده است.
جنگل هاي آمازون يكي از منابع مهم تأمين كننده اكسيژن جهان است وبه همين دليل هم به اين جنگل ها ريه هاي تنفسي جهان گفته مي شود. با از بين رفتن جنگل هاي آمازون تعداد بي شماري از انواع گونه هاي با ارزش گياهان و جانوري كه دراين مناطق زندگي مي كردند نيزنابود خواهند شد وانسان هايي كه در داخل اين جنگلها ساكن بودند و با فروش ميوه ها و فرآورده هاي جنگلي روزگارخود را مي گذرانيدند ،‌منابع مهم درآمد خود را از دست مي دهند.

پراكندگي و انواع جنگل ها و مراتع در ايران:

به دليل رطوبت زياد و اعتدال هوا و خاك مساعد دركرانه هاي درياي خزرودامنه هاي شمالي البرز جنگل هاي انبوهي در اين ناحيه روييده است . بيش از نيمي از درختان اين جنگل ها راش و ممرز مي باشند. اهميت جنگل هاي شمالي بدليل تجارتي و صنعتي بودن آن است.

 جنگل هاي نواحي نيمه مرطوب ارسباران:

اين جنگل ها در شمال غرب ايران كه شامل حوضه آبخيز رودخانه ارس است روييده اند.اين جنگل ها عمدتاً مخروطي از درختان بلوط و راش سفيد تشكيل شده اند.  

جنگل هاي نواحي نيمه خشك:

جنگلها رابراساس معيارهاي مختلفي تقسيم بندي كرده اند قسمت هاي عمده اي ازآنها راجنگل هاي زاگرس تشكيل مي دهد. جامعه جنگلي بلوط ايران وسيع ترين پوشش گياهي مغرب و جنوب غربي ايران است. اين جنگل ها از نظر تجاري اهميت زيادي ندارند اما از نظر حفاظت خاك و آب هاي جاري و تعديل آب و هوا و گذران اوقات فراغت نقش مهمي دارند.
جنگل هاي حرا :‌جنگل هاي حرا در سواحل كم عمق  خليج  فارس در محدوده بندرعباس و جزيره قشم جنگل هاي گرمسيري مانگرو يا حرا قرار دارند. اين جنگل ها در هنگام مد تا نيمه به زير آب مي روند و در هنگام جزر سر از آب بيرون مي آورند. از آب شور دريا  تغذيه  مي كنند و از نظر داروسازي و تغذيه دام ها اهميت دارند.
مرتع: مرتع يا چراگاه زميني داراي پوشش گياهي است و دام مي تواند مدتي در آن چرا كند. اهميت مراتع ايران عبارتند از : 1. جلوگيري از فرسايش خاك
2. تأمين علوفه مورد نياز دام ها
3. استفاده در صنايع يا داروسازي
4. زيستگاه جانوران

بهره برداري از جنگل ها و مراتع:

اين زماني امكان پذير است كه به اندازه ميزان توليد و توان آنها مورد استفاده قرار گيرند. جنگل ها و مراتع كشور از باارزش ترين منابع ملي هستند در گذشته حدود 11 تا 18 درصد خاك كشور،‌ پوشيده از جنگل بود كه در حال حاضر اين رقم به 4/7 درصدكاهش يافته است.مهم ترين علل تخريب جنگل ها و مراتع كشورعبارتند از:چراي بيش ازحد دام ها،كندن بوته ها براي مصارف سوخت روستاييان، قطع درختان و از بين بردن مراتع به منظور تبديل به زمين كشاورزي،‌خانه هاي مسكوني ، كارخانه ها و غيره . يكي از آثار مهم از بين رفتن مراتع، كاهش ميزان دام هاست.